Demokrasi nöbeti: CHP Genel Başkanı Özgür Özel'den partililere sokağa çıkma çağrısı

Ne oldu?

Demokrasi nöbeti, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, partisinin bazı il başkanlarının görevden alınması ve üst düzey parti yöneticileri hakkında ihraç taleplerinin gündeme gelmesi üzerine başlattığı eylemdir. Özel, 14 Nisan 2025’te yaptığı açıklamada, “Tüm partililerimizi, bu akşamdan itibaren demokrasi nöbeti tutmak üzere il başkanlıklarımıza davet ediyorum” ifadelerini kullandı. Somut olarak bu çağrı, parti örgütlerinin, kayyım ve görevden alma gibi idari kararlara karşı fiziksel varlık göstermesini öngörüyor. Daha önce farklı bağlamlarda kullanılan kavram, bu kez muhalefet partisinin kendi iç işleyişine yapılan müdahale olarak tanımladığı gelişmelere karşı bir direnç yöntemi olarak gündeme geldi.

Neden gündemde?

Bu çağrıyı önemli kılan, muhalefetin taban mobilizasyonu açısından bir dönüm noktasına işaret etmesidir. İhraç talepleri ve görevden almalar, CHP tarafından doğrudan siyasi bir operasyon olarak değerlendiriliyor. Özel’in ‘demokrasi nöbeti’ ifadesi, 15 Temmuz sonrası meydanlarda tutulan ve AK Parti hükümetinin öncülük ettiği milli birlik nöbetlerini çağrıştırsa da, buradaki bağlam tamamen farklı: Muhalefet, kendisine yönelik hukuki ve idari baskı girişimlerini püskürtmek için bu dilin gücünden yararlanmak istiyor. Ayrıca İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na yönelik soruşturmalar ve İstanbul’daki Saraçhane eylemleriyle de bağlantılı olarak, kavram son aylarda muhalefet sözlüğüne yerleşmiş durumda. Evrensel ve Gazete Oksijen’in haberlerine göre, parti içindeki tedirginliği bir meydan okumaya çevirme amacı taşıyor.

Bilinmesi gerekenler

• İlk Kıvılcım: Özel’in çağrısı, özellikle CHP’ye bağlı bazı il başkanlıklarına yönelik operasyonlar ve üst düzey isimler hakkındaki ihraç talepleriyle doğrudan bağlantılı.
• Mekân ve Zaman: Nöbetler, başlangıçta belirsiz bir süreyle il başkanlıkları önünde planlandı. Özel, henüz bir takvim vermedi ancak “bu akşam” diyerek acil bir başlangıcı işaret etti.
• Dil ve Sembolizm: “Demokrasi nöbeti” terimi daha önce 15 Temmuz darbe girişiminin yıldönümlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından kullanılmış ve meydanlar “milli birlik” amacıyla doldurulmuştu. CHP, bu güçlü kavramı alıp kendi mücadelesine uyarlıyor. Bianet’teki haberde de belirtildiği üzere, partililer “demokrasiye sahip çıkmak” sloganıyla bu nöbetlere katılıyor.
• Kapsam: Çağrı sadece CHP üyelerine değil; İlke TV’nin aktardığına göre Özel, demokrasiden yana olan tüm vatandaşlara da açık bir davet yaptı.

Sırada ne var?

Özgür Özel’in başlattığı demokrasi nöbetinin uzun süreli ve yaygın bir eyleme dönüşüp dönüşmeyeceği belirleyici olacak. Parti yönetimi, bu nöbetleri bir tür sivil direniş formatına çevirerek hukuki süreçlere karşı toplumsal meşruiyet zemini oluşturmaya çalışıyor. Önümüzdeki günlerde, özellikle ihraç talebiyle karşı karşıya kalan belediye başkanlarının bizzat bu nöbetlere katılması durumunda, tansiyonun yerel dinamiklerle birlikte daha da yükselebileceği öngörülüyor. Hükümet kanadından gelecek tepkiler ve olası kayyum atamaları, nöbetlerin seyrini belirleyecek temel faktörler arasında yer alıyor. An itibarıyla görünen tablo, CHP’nin hukuki mücadeleyi sokakla birleştirme stratejisini hayata geçirdiğidir.