Çin 5.5 deprem: Siçuan'da yerle bir olan umutlar değil, binalar oldu

Ne oldu?

Çin 5.5 deprem, ülkenin güneybatısında yer alan ve sismik hareketliliğe yabancı olmayan Siçuan eyaletinde meydana gelen orta şiddette bir sarsıntıdır. Deprem, 13 Mayıs 2025 tarihinde yerel saatle sabah saatlerinde kaydedildi. İlk belirlemelere göre, sarsıntı sonucu 13 kişi hafif yaralandı ve herhangi bir can kaybı yaşanmadı. Yetkililer, depremin hemen ardından bölgede 3. seviye acil durum ilan etti. Bu kapsamda, hasar gören yapılardan 196 kişi tahliye edilerek güvenli alanlara yerleştirildi. Bölgede artçı sarsıntıların devam ettiği ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğü bildiriliyor.

Neden gündemde?

Bu depremin uluslararası kamuoyunda ve Türkiye'de yankı bulmasının birkaç temel nedeni var. Öncelikle bölge, 2008 yılında 7.9 büyüklüğündeki yıkıcı Wenchuan depremiyle 87 binden fazla insanını kaybetmiş bir coğrafya. Siçuan ismi, küresel deprem hafızasında derin bir yara olarak duruyor. Aynı fay hatları üzerinde gerçekleşen 5.5 büyüklüğündeki bu yeni sarsıntı, "acaba büyük bir depremin öncüsü mü" sorusunu akıllara getirdi. İkinci olarak, depremin büyüklüğü Türkiye'deki okur için tanıdık bir eşikte. 6 Şubat depremlerinin ardından Türkiye'de deprem algısı hassaslaştığı için, 5 ve üzeri büyüklükteki her sarsıntı haber değeri taşıyor. Son olarak, Çin yönetiminin hızlı acil durum refleksi ve can kaybının sıfır olması, deprem yönetimi açısından dikkat çekici bir vaka olarak öne çıkıyor.

Bilinmesi gerekenler

Siçuan eyaleti, Hindistan levhasının Avrasya levhasının altına dalmasıyla oluşan tektonik baskının en yoğun hissedildiği bölgelerden biri. Bu nedenle buradaki depremler genellikle yıkıcı olabiliyor. Ancak 5.5 büyüklüğündeki bu sarsıntıda bilançonun nispeten hafif olmasının arkasında iki faktör var: Depremin merkez üssünün kırsal bir alana denk gelmesi ve 2008'den sonra bölgede uygulanan sıkı inşaat yönetmelikleri. Çin hükümeti, özellikle okul ve hastane gibi kamu binalarını güçlendirmek için Wenchuan depreminden sonra milyarlarca dolarlık yatırım yapmıştı.

Öte yandan, resmi açıklamalara göre yaralanan 13 kişinin durumunun iyi olduğu ve çoğunun düşen eşyalar nedeniyle hafif sıyrıklarla olayı atlattığı bildiriliyor. Acil durum ekiplerinin bölgeye sevk edildiği, ancak şu an için büyük çaplı bir uluslararası yardım talebinde bulunulmadığı ifade ediliyor. Depremin ardından bölgedeki bazı eski yapıların duvarlarında çatlaklar oluştuğu, birkaç köy yolunun ise toprak kayması nedeniyle geçici olarak kapandığı gelen bilgiler arasında.

Sırada ne var?

Çin Deprem İdaresi, bölgedeki sismik aktiviteyi 7/24 izlemeye aldı. Uzmanlar, 5.5 büyüklüğündeki bir ana şokun ardından genellikle 4.0 ve altı büyüklükte artçıların günlerce sürebileceğini belirtiyor. Yetkililer, vatandaşları hasarlı binalara girmemeleri konusunda uyarırken, okullar ve iş yerleri için kısa süreli tedbir amaçlı tatil kararları alınabileceği konuşuluyor. Bölgedeki nükleer tesisler ve büyük barajlarda herhangi bir hasar olup olmadığına dair denetimlerin sürdüğü, şu ana kadar kritik altyapıda bir sorun tespit edilmediği açıklandı. Asıl merak edilen ise bu sarsıntının, bölgedeki fay hatlarında biriken daha büyük bir enerjiyi tetikleyip tetiklemeyeceği. Sismologlar, şu anki verilerle büyük bir depremin habercisi demek için erken olduğunu, ancak Siçuan havzasının her an 6 ve üzeri bir deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu hatırlatıyor.