CHP üyelik düşüşü: Yargıtay kararıyla parti üyeliği silinen 9 milletvekili Meclis aritmetiğini nasıl değiştirdi?

Ne oldu?

CHP üyelik düşüşü, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın siyasi partiler kütüğünde yaptığı güncellemeyle birlikte 9 CHP milletvekilinin parti üyeliklerinin resmen silinmesiyle sonuçlanan süreci tanımlıyor. 10 Haziran'da CHP Yüksek Disiplin Kurulu'nun (YDK) kesin ihraç talebiyle başlayan hukuki işleyiş, Yargıtay'ın parti sicil kayıtlarını değiştirmesiyle tamamlandı. Bu değişiklik, CHP'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki (TBMM) milletvekili sayısının 138'den 129'a gerilemesine yol açtı. Karar, hem parti içi disiplin mekanizmalarının hukuki sonuçlarını hem de Meclis'teki siyasi dengeleri doğrudan etkileyen bir gelişme olarak kayda geçti.

Neden gündemde?

CHP üyelik düşüşü, tek bir disiplin olayının ötesinde partideki tüzük tartışmaları ve yönetim değişim sancılarıyla iç içe geçmiş durumda. İhraç edilen isimlerin tamamının, Kemal Kılıçdaroğlu döneminde parti yönetimine muhalif olan ve mevcut Genel Başkan Özgür Özel ile hareket eden isimlerden oluşması dikkat çekiyor. 10 Haziran'da yapılan başvuru henüz Kılıçdaroğlu yönetimi tarafından başlatılmıştı. Özgür Özel ekibi ise bu kararlara sert tepki göstererek parti içi dengeleri değiştirmek amacıyla 28 Parti Meclisi üyesinin istifasıyla olağanüstü kurultay sürecini zorlamıştı. Şimdi aynı isimlerin üyeliğinin düşmesi, parti disiplinini hukuken sonlandıran ancak siyaseten yeni tartışmalara kapı aralayan bir durum ortaya çıkardı. Öte yandan, TBMM komisyonlarındaki üye dağılımı ve grup kararları için kritik önem taşıyan 129 sayısı, CHP'nin parlamento içindeki manevra kabiliyetini yeniden tanımlıyor.

Bilinmesi gerekenler

CHP üyelik düşüşü süreci, 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun disiplin hükümlerine dayanıyor. Parti üyeliğinin düşürülmesi, YDK'nın ihraç kararının kesinleşmesiyle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından siyasi partiler kütüğüne işleniyor. Bu noktada önemli bir ayrım var: Milletvekillerinin parti üyeliği silinse de parlamentodaki varlıkları bağımsız sıfatıyla devam ediyor. CHP'nin grup kuran parti olma vasfı ve grup önerisi verebilme hakkı, toplam sandalyenin belli bir eşiğin altına düşmemesi sebebiyle teorik olarak etkilenmedi; ancak 9 kişilik kayıp, oy dağılımlarında ve hassas dengelerde partiyi zorlayabilir. Öte yandan, CHP tüzüğünde üyelik işlemleriyle ilgili online sistem üzerinden yürütülen yenilikçi uygulamalar, bu süreçte kayıt güncellemelerinin hızlanmasını sağladı. Yine de parti içi muhalefetin itiraz edeceği yeni hukuki yolların açık olduğu belirtiliyor.

Sırada ne var?

CHP üyelik düşüşü kararının ardından gözler iki ayrı hatta çevrildi. Birincisi, üyeliği silinen 9 milletvekilinin bu karara karşı Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdinde itiraz yoluna başvurma ihtimali. Yargıtay'ın idari nitelikteki kararlarına karşı yargı yolu açık olmakla birlikte, sürecin ne kadar hızlı sonuçlanacağı belirsiz. İkincisi ise parti içi siyasi yansımalar. Özgür Özel liderliğindeki yeni yönetim, bir yandan ihraç sürecinden geçen kendi ekibini sahiplenirken, diğer yandan tüzük kurultayı hazırlıklarına odaklanmış durumda. Partide üyelik kayıt sisteminin şeffaflığı ve disiplin süreçlerinin nasıl reforme edileceği, önümüzdeki dönemde CHP'nin ana gündem maddelerinden biri olacak. TBMM'deki komisyon dağılımının yeniden düzenlenmesi için Meclis Başkanlığı'nın atacağı adımlar da yakından takip ediliyor.