CHP'li belediye başkanlarına yönelik operasyonların bilançosu: İki yılda kaç başkan tutuklandı, kaçı görevden alındı?
Son iki yılda CHP'li belediye başkanlarına yönelik operasyonlar yoğunlaştı. İçişleri Bakanlığı, mahkeme kararlarıyla tutuklanan çok sayıda CHP'li başkanı görevden uzaklaştırdı.
Ne oldu?
CHP belediye başkanı görevden alma, yerel yönetimlerde son iki yıldır artan bir ivmeyle süregelen adli ve idari süreçler bütünüdür. 2024 yerel seçimlerinde önemli başarılar elde eden Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), seçimlerin ardından bazı belediyelerinin "kent uzlaşısı" ve "terör" soruşturmaları kapsamında hedef alındığını savunurken, İçişleri Bakanlığı sürecin tamamen yargı kararlarına dayandığını belirtiyor. 2025 ve 2026 yıllarında peş peşe gelen tutuklama dalgalarıyla birlikte, aralarında İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun da bulunduğu çok sayıda belediye başkanı cezaevine gönderilirken, İçişleri Bakanlığı bu isimleri görevden uzaklaştırdı.
Neden gündemde?
Konu, 5 Haziran 2025’te İçişleri Bakanlığı’nın beş CHP’li belediye başkanının daha görevden alındığını duyurmasıyla yeniden gündemin ilk sırasına oturdu. Bu kararla birlikte tutuklu CHP’li belediye başkanı sayısının 11’e yükseldiği bildirildi. Diken ve Gazete Oksijen’in derlediği verilere göre, süreç münferit bir olay olmaktan çıkarak iktidar ile ana muhalefet arasındaki en büyük gerilim hatlarından birine dönüştü. Görevden almalar, belediye meclislerinde yeni başkan seçimlerini tetiklerken, CHP cephesi bu uygulamaları “seçilmiş iradeye darbe” olarak nitelendiriyor.
Bilinmesi gerekenler
İki yıllık süreçteki görevden alma ve tutuklamalar kronolojik olarak şöyle şekillendi:
- 5 Haziran 2025: A Haber ve Agos’ta yer alan haberlere göre, İçişleri Bakanlığı aynı gün içinde 5 CHP’li belediye başkanının daha görevden alındığını açıkladı. Bu kararla birlikte, İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu dahil tutuklu CHP’li başkan sayısı toplam 11’e ulaştı.
- 23 Nisan 2026: DW Türkçe’nin haberine göre, İçişleri Bakanlığı mahkeme kararları doğrultusunda peş peşe üç CHP’li belediye başkanını daha görevden uzaklaştırdı. Bu başkanların hapis cezasına çarptırıldıkları ve tutuklandıkları belirtildi.
- Yasal dayanak: Görevden alma işlemleri, Anayasa’nın 127. maddesi ve İl İdaresi Kanunu’nun ilgili hükümleri uyarınca, hakkında kesinleşmiş yargı kararı bulunan veya tutuklanan yerel yöneticiler için geçici tedbir olarak uygulanıyor.
CHP cephesi sürecin siyasi saiklerle yürütüldüğünü iddia ederken, hükümet kanadı suçlamaların içeriğinin siyasi olmadığını, belediyelere yönelik ihale usulsüzlükleri ve terör örgütüne yardım gibi adli vakalardan kaynaklandığını savunuyor. Görevden alınan başkanların yerine belediye meclisleri tarafından yeni başkanlar seçiliyor.
Sırada ne var?
Önümüzdeki süreçte iki dinamik öne çıkıyor. İlk olarak, tutuklu belediye başkanlarının yargılamaları devam edecek ve olası tahliye kararları idari işlemlerin seyrini değiştirebilecek. İkinci olarak, görevden alınan başkanların boşalttığı koltuklar için belediye meclislerindeki seçimlerde CHP’li üyeler ile diğer partilere mensup meclis üyeleri arasındaki yarış, yerel ittifak dengelerini test edecek. Siyasi kulislerde, 2028 genel seçimleri öncesinde bu operasyonların sıklığının iktidar-muhalefet ilişkilerindeki tansiyona bağlı olarak değişebileceği konuşuluyor.
Sık Sorulan Sorular
Son iki yılda kaç CHP’li belediye başkanı görevden alındı?
Net resmi bir toplam rakam açıklanmasa da, 5 Haziran 2025’te 5 başkanın görevden alınmasıyla sadece tutuklu olan CHP’li belediye başkanı sayısı 11’e yükseldi. Nisan 2026’da DW Türkçe’nin haberine göre 3 başkan daha görevden uzaklaştırıldı.
CHP’li belediye başkanları hangi gerekçelerle görevden alınıyor?
İçişleri Bakanlığı, işlemlerin tamamen bağımsız yargı kararlarına dayandığını açıklıyor. Gerekçeler arasında terör soruşturmaları, "kent uzlaşısı" kapsamındaki ihale usulsüzlükleri iddiaları ve alınan hapis cezaları bulunuyor.
Görevden alınan belediye başkanlarının yerine kim bakıyor?
Anayasa’nın 127. maddesi gereğince, görevden alınan başkanların yerine belediye meclisi tarafından yeni bir başkan veya başkan vekili seçiliyor.