CHP'li belediye başkanı uzaklaştırıldı: İki yılda bilanço ağırlaşıyor
Son iki yılda çok sayıda CHP'li belediye başkanının tutuklanması ve görevden uzaklaştırılması, yerel yönetimler ve muhalefet cephesinde derin tartışmalara yol açtı. İçişleri Bakanlığı'nın son kararlarıyla birlikte gözler, hukuki süreçlerin siyasi boyutuna çevrildi.
Ne oldu?
İçişleri Bakanlığı, yargı süreçleri devam eden iki CHP'li belediye başkanını daha görevden uzaklaştırdı. Son alınan kararla birlikte İstanbul Avcılar, Büyükçekmece, Gaziosmanpaşa ile Adana'nın Ceyhan ve Seyhan ilçelerindeki belediye başkanlarının görevleri askıya alınmış oldu. Yerel yönetimlerdeki bu hareketlilik, kamuoyunda "CHP'li belediye başkanı uzaklaştırıldı" haberlerinin art arda gelmesiyle dikkat çekiyor. Son iki yıllık süre zarfında tutuklanan ve görevden alınan CHP'li başkan sayısı, muhalefet kanadında kaygıyla izlenirken, iktidar cephesi operasyonların tamamen hukuki dayanaklara sahip olduğunu savunuyor.
Neden gündemde?
Görevden uzaklaştırma kararları, özellikle 31 Mart 2024 yerel seçimleri sonrası değişen belediye dengeleriyle birlikte daha yoğun biçimde gündeme geliyor. CHP'nin birçok büyükşehir ve ilçe belediyesini kazanmasının ardından, belediye başkanlarına yönelik adli ve idari soruşturmaların sayısında belirgin bir artış gözlemlendi. İmar usulsüzlükleri, ihale yolsuzlukları ve örgütlü suç iddiaları bu soruşturmaların ortak gerekçeleri arasında yer alıyor. Kamuoyunda tartışma yaratan asıl unsur ise, görevden alınan başkanların yerine kayyum atanması. Süreç, iktidar-muhalefet ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluştururken, eleştirmenler bu durumu seçmen iradesinin gaspı olarak nitelendiriyor. Hükümet çevreleri ise yolsuzluk ve usulsüzlükle mücadelede kararlılık vurgusu yapıyor.
Bilinmesi gerekenler
Son iki yılda tablo giderek ağırlaşıyor. Medyaya yansıyan rakamlara göre, 20 Kasım 2024 itibarıyla hapis cezası alan Ovacık Belediye Başkanı dahil olmak üzere en az 28 CHP'li belediye başkanı ile bir belediye başkanvekili görevden uzaklaştırıldı. İzmir Güzelbahçe Belediye Başkanı Mustafa Günay, 26 Mayıs 2025'te imar usulsüzlükleri iddiasıyla tutuklandı ve iki gün içinde görevinden alındı. İstanbul Ataşehir Belediye Başkanı Onursal Adıgüzel hakkında ise ihale, imar ve iskan işlemlerinde rüşvet alındığı iddiasıyla yürütülen soruşturma kapsamında görevden uzaklaştırma kararı 22 Nisan 2025'te duyuruldu. Bir hafta içinde peş peşe üç CHP'li başkanın daha görevden alınması, muhalefet partileri tarafından sistematik bir operasyon olarak yorumlandı. Süreçte, tutuklanan belediyelerin neredeyse tamamına İçişleri Bakanlığı tarafından kayyum atandı.
Sırada ne var?
Hukuk çevreleri, önümüzdeki dönemde benzer kararların devam edebileceği uyarısında bulunuyor. Soruşturma altındaki diğer CHP'li belediyelerin de akıbeti merak konusu. Muhalefet partileri konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşımaya hazırlanırken, uluslararası basın da gelişmeleri yakından izliyor. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi'nin daha önce Türkiye'deki seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasına ilişkin endişelerini dile getirdiği raporlar yeniden gündeme gelmiş durumda. Hukuk uzmanları, soruşturmaların hızlı ve titiz biçimde tamamlanması gerektiğini, aksi takdirde seçilmişlerin uzun süreli görevden uzak tutulmasının Anayasa'nın yerel yönetimlerle ilgili hükümlerine aykırılık oluşturabileceğini belirtiyor.
Sık Sorulan Sorular
CHP'li belediye başkanları hangi gerekçelerle görevden uzaklaştırılıyor?
Görevden uzaklaştırma kararları genellikle imar usulsüzlükleri, ihale yolsuzlukları, rüşvet ve örgütlü suç iddiaları gibi gerekçelere dayanıyor. İçişleri Bakanlığı, bu kararları yargı süreçleri devam ederken idari tedbir olarak uyguluyor.
Son iki yılda kaç CHP'li belediye başkanı görevden alındı veya tutuklandı?
Hapis cezası alan Ovacık Belediye Başkanı ile birlikte, son iki yılda en az 28 CHP'li belediye başkanı ve bir belediye başkanvekili görevden uzaklaştırıldı. Tutuklama ve görevden alma sayıları soruşturmalar devam ettikçe güncelleniyor.
Görevden alınan belediye başkanlarının yerine kim atanıyor?
İçişleri Bakanlığı, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının yerine kanun gereği kayyum atıyor. Kayyumlar genellikle vali yardımcıları veya kaymakamlar arasından seçiliyor ve seçim yapılana kadar belediye hizmetlerini yürütüyor.
Bu süreç muhalefet ve uluslararası çevrelerde nasıl karşılanıyor?
Muhalefet partileri görevden almaları seçmen iradesinin gaspı ve sistematik bir operasyon olarak nitelendiriyor. Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi de daha önceki raporlarında Türkiye'de seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasına ilişkin endişelerini dile getirmişti.