Gündem17 Haziran 2026

CHP'de üyelik krizi büyüyor: Yargıtay kararlarıyla Meclis'teki sandalye sayısı 129'a düştü

Yargıtay'ın parti üyeliklerini silme kararlarının ardından CHP'nin TBMM'deki milletvekili sayısı 129'a geriledi. Üyelikleri düşürülen vekil sayısı 9'a ulaşırken, bu durum Meclis'teki siyasi dengeleri doğrudan etkiliyor.

Bu yazıyı sesli dinle

CHP milletvekili sayısı düşüşü, Yargıtay'ın peş peşe verdiği kararlarla Cumhuriyet Halk Partisi'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki sandalye gücünün azaldığı bir süreci ifade ediyor. Son gelen bilgilere göre, parti üyelikleri mahkeme kararıyla silinen CHP'li vekil sayısı 9'a yükseldi. Bu gelişmeyle birlikte ana muhalefetin Meclis'teki toplam milletvekili sayısı 129'a düştü.

Ne oldu?

Süreç, Yargıtay'ın belirli CHP milletvekillerinin parti üyeliklerini hukuka aykırı bularak iptal etmesiyle başladı. Mahkeme kararları sonucu üyelikleri silinen vekillerle ilgili işlemler, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütüldü. Gerekçe olarak, parti içi tüzük hükümlerine aykırı üyelik kayıtları ve usulsüzlük iddiaları gösterildi. Bu kapsamda önce 3, ardından ek kararlarla toplam 9 milletvekilinin CHP ile hukuki bağı kesildi. Söz konusu vekiller, bağımsız statüde görev yapmaya devam ediyor ancak parti grubundan kaynaklanan haklarını kullanamıyor. Bu durum, CHP'nin Meclis'teki temsil gücünü hem sayısal hem de işlevsel anlamda zayıflattı.

Neden gündemde?

Bu gelişme, yalnızca bir parti içi hukuki mesele olmaktan çıkarak Meclis'teki genel siyasi dengeyi ve yasama sürecini etkileyen bir boyut kazandı. CHP'nin sandalye sayısındaki düşüş, özellikle Anayasa değişiklikleri, komisyon üyelikleri ve grup önerileri gibi konularda kritik eşiklerin değişmesine yol açtı.

İktidar partisi AK Parti'nin 272 ila 276 arasında değişen sandalye sayısı ve MHP desteği düşünüldüğünde, ana muhalefetin sayısal kaybı muhalefet kanadını daha da hassas bir konuma getiriyor. Öte yandan bu karar, siyasi kulislerde “yargı yoluyla muhalefetin zayıflatılması” tartışmalarını da alevlendirdi. CHP yönetimi, kararları tanımadığını açıklayarak hukuki mücadeleyi sürdüreceğini duyurdu. Kamuoyunda ise gözler, bu vekillerin ilerleyen dönemde hangi partiye katılacağı veya tamamen bağımsız mı kalacağı sorusuna çevrildi.

Bilinmesi gerekenler

– Parti üyelikleri silinen 9 milletvekilinin tam listesi Yargıtay kararlarında ayrı ayrı yer alıyor. İsimlerin bir kısmı daha önce parti içi muhalefet saflarında yer almış isimlerden oluşuyor. – CHP'nin sandalye sayısı 129'a düşmüş olsa da, Meclis İçtüzüğü'ne göre grup kurmak için 20 milletvekili yeterli. Bu açıdan ana muhalefet olma ve grup faaliyetlerini yürütme hakkı devam ediyor. – Üyeliklerin silinmesi, vekillerin milletvekilliğini düşürmüyor. Anayasa'nın 84. maddesi gereğince milletvekilliği ancak istifa, kesin hüküm giyme veya devamsızlık gibi durumlarda sona eriyor. Bu vekiller, seçildikleri bölgenin temsilcisi olarak bağımsız statüde Meclis'te kalmaya devam ediyor. – Kararların siyasi etkisi kadar hukuki tartışması da büyüyor. Siyasi Partiler Kanunu ve parti tüzükleri arasındaki yorum farkları, Yargıtay'ın bu konudaki yetki sınırı konusunda yeni bir hukuk tartışmasını başlatmış durumda.

Sırada ne var?

CHP, Yargıtay'ın kararlarına karşı iç hukuk yollarını zorlayacağını ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuru seçeneklerini değerlendireceğini açıkladı. Parti yönetimi, aynı zamanda TBMM Başkanlığı'na başvurarak bu kararların Meclis'teki yansımalarının durdurulmasını talep etti.

Kısa vadede, bağımsız kalan bu 9 vekilin hangi siyasi hatla hareket edeceği önem kazanıyor. İktidar kanadından gelen geçmiş transfer örnekleri nedeniyle, bu vekillerin ilerleyen günlerde AK Parti'ye katılabileceği iddiaları da dillendiriliyor; ancak henüz bu yönde resmi bir açıklama yapılmış değil. Önümüzdeki haftalarda Meclis'in çalışma takvimi ve grup görüşmelerindeki pratik sonuçlar, sürecin siyasi faturasını daha net ortaya koyacak.

Sık Sorulan Sorular

CHP'nin Meclis'teki milletvekili sayısı neden düştü?

Yargıtay'ın parti içi üyelik işlemlerinde usulsüzlük tespit ederek bazı CHP milletvekillerinin parti üyeliklerini iptal etmesi sonucu, üyelikten çıkarılan vekiller bağımsız kaldı ve CHP'nin sandalye sayısı 129'a geriledi.

Üyelikleri silinen vekillerin milletvekilliği düşer mi?

Hayır. Parti üyeliğinin silinmesi doğrudan milletvekilliğini düşürmez. Anayasa'ya göre milletvekilliği ancak istifa, kesin hüküm giyme veya devamsızlık gibi özel durumlarda sona erer. Bu vekiller bağımsız statüde Meclis'teki yerlerini korur.

CHP ana muhalefet partisi konumunu kaybetti mi?

Hayır. CHP'nin 129 sandalyesi, İYİ Parti dahil diğer muhalefet partilerinin önünde olmayı sürdürüyor. Ana muhalefet partisi sıfatı için gereken en yüksek ikinci sandalye sayısına sahip olma şartı halen CHP'de.

Bu kararlara itiraz edilebilir mi?

Evet. CHP yönetimi, Yargıtay kararlarına karşı hukuki itiraz sürecini başlattığını ve gerekirse Anayasa Mahkemesi ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvuracağını duyurdu.

#CHP#Yargıtay#TBMM#milletvekili sayısı#parti üyeliği#sandalye dağılımı#siyasi dengeler