CHP'de 'mutlak butlan' sonrası ilk anket: Parti oyları yüzde 7 eridi, AKP birinci parti
Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP'nin yaptırdığı iç ankete göre, kurultay hakkındaki 'mutlak butlan' kararının ardından partinin oyu yüzde 7'ye varan kayıpla geriledi; AKP yeniden birinci parti konumuna yükseldi.
Ne oldu?
Mutlak butlan, hukuk dilinde bir işlemin baştan itibaren geçersiz sayılması ve hiç yapılmamış kabul edilmesi anlamına geliyor. Türkiye siyasetinde ise bu terim, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin CHP'nin 4-5 Kasım 2023'te gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği kararla gündemin merkezine oturdu. Mahkeme, Özgür Özel ve parti yönetiminin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına hükmederek kurultayı 'mutlak butlan'la sakatladı. Bu kararın hemen ardından Kemal Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP'nin yaptırdığı ilk kamuoyu araştırmasına göre, partinin oy oranı yüzde 7'ye varan bir düşüş yaşadı ve AKP birinci parti konumuna yükseldi.
Neden gündemde?
Karar, sadece CHP içindeki tüzük tartışmalarını değil, ana muhalefet partisinin seçmen nezdindeki güvenilirliğini doğrudan etkileyen bir depreme dönüştü. Anket sonuçlarını haberleştiren T24 ve BirGün gibi yayın organları, seçmenin 'butlan' sürecine gösterdiği tepkinin sandal sayılarına sert biçimde yansıdığını yazdı. NTV Haber'in aktardığına göre, karar sonrası Kılıçdaroğlu ve Özel'in bir araya gelip tokalaşması da gerilimi düşürmeye yetmedi. Özgür Özel cephesinden gelen açıklamalarda ise konunun yalnızca bir 'CHP iç meselesi' olmadığı, demokrasi açısından daha geniş bir tehdit oluşturduğu vurgulandı.
Bilinmesi gerekenler
Anketin en çarpıcı bulgusu, CHP oylarındaki erimenin boyutu oldu. Partinin bir önceki ölçüme göre 6 ila 7 puan arasında oy kaybettiği, buna karşılık AKP'nin yeniden birinci sıraya yerleştiği belirtiliyor. Mutlak butlan kararı, hukuken herkes tarafından ileri sürülebilen ve zamanaşımına tabi olmayan bir geçersizlik hali. Emredici kanun hükümlerine aykırılık veya kamu düzenini tehdit gibi gerekçelerle işletilebiliyor. CHP kurultayı özelinde ise mahkemenin verdiği tedbir kararı, parti yönetiminin meşruiyetini tartışmaya açarak seçmen algısında onarılması güç bir hasar bıraktı. BBC Türkçe'nin analizinde, bu sürecin hem Kılıçdaroğlu hem de Özel açısından kritik siyasi manevraları zorunlu kıldığı değerlendirildi.
Sırada ne var?
Hukuki süreç henüz tamamlanmış değil. Mahkemenin nihai kararı, kurultayın tamamen iptali ya da yeniden toplanması yönünde olursa, CHP'de yeni bir kongre takvimi başlayabilir. Siyasi kulislerde, Kılıçdaroğlu'nun bu anket sonuçlarını parti içi muhalefete karşı bir koz olarak kullanabileceği konuşuluyor. Öte yandan, seçmendeki güven kaybının telafisi için partinin nasıl bir yol haritası izleyeceği merak ediliyor. Özgür Özel'in 'Mesele CHP'nin iç meselesi değil' çıkışı, önümüzdeki günlerde muhalefetin yargıya yönelik söylemini sertleştirebileceğini gösteriyor.
Sık Sorulan Sorular
Mutlak butlan nedir ve CHP kurultayı için ne anlama geliyor?
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin baştan itibaren geçersiz sayılmasıdır. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, CHP'nin 38. Olağan Kurultayı hakkında bu kararı vererek kurultayı hükümsüz kıldı ve Özgür Özel ile yönetimini tedbiren görevden uzaklaştırdı.
Ankete göre CHP'nin oy kaybı ne kadar?
Kılıçdaroğlu yönetimindeki CHP'nin yaptırdığı iç ankete göre, mutlak butlan kararının ardından partinin oy oranı yüzde 6 ila 7 arasında eridi. Bu düşüşle birlikte AKP yeniden birinci parti oldu.
Mutlak butlan kararı kesinleşti mi?
Karar, istinaf mahkemesi tarafından verilen bir tedbir niteliğinde. Nihai yargılama süreci devam ediyor. Kurultayın tamamen iptali veya yenilenmesi ihtimalleri masada bulunuyor.
Kılıçdaroğlu ve Özel arasında nasıl bir görüşme oldu?
Karar sonrası iki isim bir araya gelerek tokalaştı. Ancak bu temas, taraflar arasındaki hukuki ve siyasi gerilimi şimdilik dindirmiş görünmüyor.