CHP'de 'mutlak butlan' depremi: Mahkeme kararı siyaseti nasıl yeniden şekillendiriyor?
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin CHP'nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği 'mutlak butlan' kararı, parti yönetimini hukuken yok sayarak siyasi krizi derinleştirdi. Karar, sokak protestolarından Yargıtay'a uzanan zincirleme bir hukuk ve siyaset savaşını başlattı.
Bu yazıyı sesli dinle
Ne oldu?
CHP mutlak butlan, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi'nin 21 Mayıs 2026'da Cumhuriyet Halk Partisi'nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği hukuki yokluk kararıdır. Mahkeme, kurultaydaki usul eksikliklerinin basit bir iptal sebebi olmadığını, kararların baştan itibaren geçersiz sayılması gerektiğini belirtti. Bu kararla birlikte Özgür Özel'in genel başkanlığı ve mevcut parti yönetiminin hukuki dayanağı tartışmalı hale geldi.
Kararın ardından İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin verdiği yetki kararına dayanarak harekete geçen kayyım yönetimi, CHP Ankara İl Başkan Vekili Işık'ı görevden aldı. Işık, kendisine ulaştırılan tebligatı yırtarak “Butlan çetesini tanımıyoruz” dedi. CHP İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik ise partisinin il binasında yaptığı basın açıklamasında “karanlığa teslim olmayız” mesajı verdi. Eski genel başkanlardan Murat Karayalçın da kararı “iç karışıklık” vurgusuyla eleştirdi.
Neden gündemde?
CHP'nin 133 olan milletvekili sayısı, kararın Yargıtay'a işlenmesiyle birlikte resmi kayıtlarda 129'a düştü. Parti tüzel kişiliğinin yönetim kademesi tartışmalı hale gelirken, grup kararlarının geçerliliği ve TBMM'deki temsil yetkisi belirsizliğe sürüklendi. Karar yalnızca bir parti içi mesele olmanın ötesine geçerek Türkiye'nin ana muhalefet partisinin kurumsal varlığını ve seçim güvenliğini ilgilendiren bir anayasa tartışmasına dönüştü.
Sokakta ise tablo daha da karmaşık. Parti örgütleri ve delege tabanı, mahkeme kararını “siyasi mühendislik” olarak nitelendiriyor. Ankara ve İstanbul başta olmak üzere birçok ilde il başkanlıkları önünde protestolar düzenleniyor, seçilmiş delegeler “irademiz gasp ediliyor” diyerek karara direniyor.
Bilinmesi gerekenler
Mutlak butlan, hukukta bir işlemin en baştan itibaren hiç doğmamış sayılması anlamına gelir. Mahkeme, CHP kurultayındaki çoğunluk sağlama ve çağrı usulüne ilişkin sakatlıkların parti tüzüğüne ve yasaya aykırı olduğunu, bunun da yokluk sonucunu doğurduğunu belirtti. Bu, alelade bir iptal kararından çok daha ağır bir hukuki sonuçtur; çünkü kurultayda alınan tüm kararları — genel başkan seçimi dahil — hükümsüz kılar.
Kararın doğrudan hukuki sonucu, CHP'nin mevcut genel başkanı ve parti meclisinin yetkilerini kullanamaz hale gelmesidir. Ancak burada kritik bir çelişki devreye giriyor: Yargıtay'ın parti siciline işlediği bu karar, siyasi partiler kanununa göre partinin organlarını belirleme yetkisinin yargıya ait olmadığı yönündeki anayasal ilkeyle çatışıyor. Bu nedenle birçok hukukçu, kararın uygulanabilirliğini tartışmaya açmış durumda.
Medyaya yansıyan bilgilere göre, Kemal Kılıçdaroğlu'na yakınlığıyla bilinen bazı hukukçular sürecin takipçisi oldu. Özgür Özel kanadı ise kararı tanımadığını, parti içi demokrasinin sandık dışında hiçbir yolla gasp edilemeyeceğini savunuyor.
Sırada ne var?
CHP yönetimi, kararı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde temyiz etmenin yanı sıra AİHM ve Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yollarını da değerlendiriyor. Parti sözcüleri, tüm hukuki mekanizmaları eş zamanlı olarak harekete geçireceklerini belirtti. Ancak hukuk sürecinin aylar sürebileceği, bu sürede partinin seçimlere hangi yönetimle gireceği sorusunun yanıtlanması gerektiği konuşuluyor.
Siyasi kulislerde iki senaryo öne çıkıyor: Ya parti, olağanüstü kurultayla yeniden sandık iradesini ortaya koyacak ve meşruiyetini tazeleyecek, ya da yargı kararlarının gölgesinde bölünmüş bir yapıyla yoluna devam etmek zorunda kalacak. Murat Karayalçın'ın uyardığı “iç karışıklık” ihtimali, her iki durumda da partinin seçmen nezdindeki güvenilirliğini sınavdan geçirecek. Önümüzdeki günlerde Genel Merkez'in yapacağı açıklamalar ve il örgütlerinin tutumu, krizin seyrini belirleyecek esas dinamik olacak.
Sık Sorulan Sorular
Mutlak butlan kararı tam olarak ne anlama geliyor?
Mutlak butlan, bir hukuki işlemin en baştan itibaren hiç doğmamış sayılmasıdır. CHP'nin 38. Olağan Kurultayı için verilen bu karar, kurultayda alınan tüm kararların — genel başkan seçimi dahil — yok hükmünde olduğu anlamına geliyor.
CHP'nin milletvekili sayısı neden 129'a düştü?
Mahkeme kararının Yargıtay tarafından parti siciline işlenmesiyle, mevcut yönetim tarafından atanan ya da yetkilendirilen bazı vekillerin kaydı düştü. Bu durum partinin TBMM'deki temsil gücünü belirsizliğe sürüklemiş durumda.
Karar Özgür Özel'in genel başkanlığını doğrudan düşürdü mü?
Hukuken evet, çünkü mutlak butlan kararı Özgür Özel'in seçildiği kurultayı yok sayıyor. Ancak Özel ve ekibi kararı tanımadığını, parti içi demokrasinin ancak sandıkta değişebileceğini söylüyor. Uygulamada siyasi ve hukuki kriz paralel olarak sürüyor.
Bundan sonra CHP nasıl bir yol izleyecek?
Parti yönetimi kararı temyiz etmenin yanı sıra Anayasa Mahkemesi ve AİHM'ye başvurmayı değerlendiriyor. Diğer yandan, krizi sonlandırmak için bir olağanüstü kurultay toplanarak delegelerin yeniden sandığa gitmesi de masadaki güçlü seçeneklerden biri.