CAATSA yaptırımının kalkması gündemde: Dışişleri Bakanı Fidan'dan yeni açıklamalar
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'ye uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ABD Başkanı Trump'ın bu konuda güçlü bir iradesi olduğunu söyledi.
Ne oldu?
CAATSA yaptırımının kalkması, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle ABD tarafından uygulanan yasal yaptırımların sona erdirilmesi ihtimaline ilişkin güncel diplomatik süreci tanımlıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, konuyla ilgili yaptığı son açıklamada, yaptırımların kaldırılması için gerekli adımların atıldığını duyurdu. Bakan Fidan, özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında bu yönde güçlü bir iradenin bulunduğuna dikkat çekti.
Neden gündemde?
CAATSA (Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası) kapsamındaki kısıtlamalar, Türkiye-ABD savunma sanayii ilişkilerini derinden etkilemişti. Yaptırımların kalkması, aynı zamanda Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılmasına yol açan sürecin geri döndürülmesi tartışmalarını da yeniden alevlendirdi. Bakan Fidan'ın Anadolu Ajansı'na yansıyan sözlerinde, ABD'nin F-35 satış yasağını kaldırabileceğine yönelik bir değerlendirme de yer aldı. Bu açıklama, iki ülke arasında uzun süredir askıda olan kritik savunma projelerinin yeniden masaya yatırıldığı şeklinde yorumlanıyor.
Bilinmesi gerekenler
CAATSA yaptırımları, Aralık 2020'de Trump yönetimi tarafından Türkiye'ye uygulanmaya başlandı. Yaptırımlar, Savunma Sanayii Başkanlığı'na ve dönemin Başkanı İsmail Demir dahil üst düzey yetkililere yönelik mali kısıtlamalar ve vize yasaklarını içeriyordu. Türkiye'nin NATO içindeki konumu ve Rusya ile kurduğu askeri tedarik zinciri, Washington'da uzun süreli bir rahatsızlık kaynağı olmayı sürdürdü. Şimdi ise Fidan'ın mesajı, Ankara'nın yeni dönemde bu sorunu çözmek için diplomatik bir pencere gördüğüne işaret ediyor. Görüşmelerde, Türkiye'nin S-400 sistemlerini aktif olarak kullanmamaya yönelik bazı formüllerin tartışıldığı basına yansımış olsa da, bu konuda resmi bir teyit bulunmuyor.
Sırada ne var?
Uzmanlar, CAATSA yaptırımlarının tamamen kaldırılmasının ABD Kongresi'nin onayına bağlı olduğunu ve bunun kolay bir süreç olmayacağını belirtiyor. Ankara'nın beklentisi, yürütme organı nezdinde sağlanacak ilerlemenin Kongre üzerinde de bir baskı oluşturması. Bakan Fidan'ın açıklamalarında altını çizdiği 'liderler düzeyindeki kararlılık' söylemi, önümüzdeki dönemde yoğun bir zirve diplomasisi trafiğinin yaşanabileceğini gösteriyor. Savunma sanayii çevreleri, yaptırımların kalkması durumunda öncelikle mevcut F-35 parça tedarik zincirinin yeniden canlandırılmasını ve ardından uçak tedariki konusunun gündeme gelmesini bekliyor.
Sık Sorulan Sorular
CAATSA yaptırımı nedir ve Türkiye'ye neden uygulandı?
CAATSA, ABD'nin hasımlarıyla iş yapan ülkelere yaptırım öngören bir yasadır. Türkiye'ye, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması gerekçesiyle Aralık 2020'de uygulanmaya başlanmıştır.
Bakan Fidan CAATSA yaptırımlarının kalkmasıyla ilgili ne söyledi?
Dışişleri Bakanı Fidan, yaptırımların kaldırılması için gereken adımları attıklarını ve Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump'ın bu konuda güçlü bir iradesi olduğunu belirtti. Ayrıca ABD'nin F-35 satış yasağını da kaldırabileceğini ifade etti.
Yaptırımların kalkması F-35 savaş uçağı programını etkiler mi?
Evet, bu konu doğrudan bağlantılı. Türkiye, S-400 alımı sonrasında F-35 programından çıkarılmıştı. CAATSA yaptırımlarının kalkması, Türkiye'nin F-35 programına geri dönüşü için en büyük hukuki engeli ortadan kaldırabilir.