Boğaziçi’nde ‘paraşüt akademisyen’ gerilimi: Diploma töreninde fotoğraf krizi ve fiziksel müdahale iddiası

Ne oldu?

Boğaziçi paraşüt akademisyen, Boğaziçi Üniversitesi’ne kayyım rektör atanmasının ardından akademik yeterlilik şartı aranmaksızın göreve getirilen ve öğrenciler ile üniversite bileşenlerinin tepkisini çeken akademisyenleri tanımlayan bir kavramdır. Son olarak bu isimlerden biri olan Dr. Öğr. Üyesi Yasin Ramazan Başaran’ın, bir öğrenciyle girdiği gerilim gündeme oturdu. İddiaya göre Başaran, diploma töreninde kendisiyle fotoğraf çektirmek istemeyen bir öğrenciye diplomasını vermedi. Öğrencinin tepkisi üzerine yaşanan tartışmanın fiziksel müdahaleye dönüştüğü ve Başaran’ın öğrenciyi iteklediği öne sürüldü. Olay, üniversite içindeki tansiyonu yeniden yükseltti.

Neden gündemde?

Boğaziçi Üniversitesi’nde 2021’de Prof. Dr. Melih Bulu’nun Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle rektör atanmasıyla başlayan protesto süreci, sonraki atamalarla derinleşti. Bu dönemde hiçbir akademik ilana çıkılmadan, doğrudan rektörlük tarafından yapılan görevlendirmeler “paraşüt akademisyen” tanımını doğurdu. Yasin Ramazan Başaran da bu kapsamda üniversitede ders vermeye başlayan isimlerden biri. Mezuniyet töreninde yaşanan bu yeni vaka, yalnızca bireysel bir anlaşmazlık olarak değil, üniversitedeki yapısal gerilimin dışavurumu olarak okunuyor. Öğrencinin fotoğraf çektirmeyi reddetmesi ve “Showunuzun parçası olamam” sözleri, muhalif öğrenci kitlesinin duruşunu yansıttı.

Bilinmesi gerekenler

• “Paraşüt akademisyen” terimi, liyakat usulleri işletilmeden atanan öğretim üyeleri için Boğaziçi öğrenci ve mezunları tarafından kullanılan eleştirel bir ifadedir.
• Yasin Ramazan Başaran, Boğaziçi Üniversitesi Yaşam Boyu Eğitim Merkezi’nde (BÜYEM) ders veren isimler arasında yer alıyor.
• Olay, 2024-2025 akademik yılı mezuniyet töreninde yaşandı. Törende öğrenciler, kendilerine diploma takdim eden akademisyenlerle geleneksel olarak fotoğraf çektiriyor.
• Çok sayıda basın kuruluşuna yansıyan haberlere göre, öğrenci fotoğraf için yanına çağrıldığında “Sizinle fotoğraf çektirmek istemiyorum” dedi. Bunun üzerine Başaran’ın öğrenciyi kolundan tutarak alandan uzaklaştırmaya çalıştığı öne sürüldü.
• Üniversite yönetiminden henüz resmî bir açıklama yapılmadı.

Sırada ne var?

Öğrenci grupları ve akademik dayanışma platformları olayla ilgili hukuki süreç başlatılacağını duyurdu. Gözler, üniversite yönetiminin konuya dair tutumuna çevrilmiş durumda. Öğrencinin şikâyetçi olması halinde, kamera kayıtlarının incelenmesi ve tanık ifadelerine başvurulması bekleniyor. Vaka, “paraşüt akademisyen” atamalarına karşı sürdürülen daha geniş mücadelenin bir parçası olarak değerlendiriliyor ve önümüzdeki günlerde yeni protestolara zemin hazırlayabilir.