BirGün'ün 20 yıllık 'Bir Düş'ü: Türkiye basınında dayanışma modeli nasıl ayakta kaldı?
Türkiye'de kolektif sermaye modeliyle yayın hayatına başlayan BirGün gazetesi, 20. yılını özel bir belgeselle kutlarken, CHP'deki kritik gelişmeler ve siyasi polemikleri gündeme taşıyan manşetleriyle yine tartışmaların odağında.
Ne oldu?
BirGün, sendikaların ve meslek odalarının maddi katkılarıyla 14 Nisan 2004'te yayın hayatına başlayan, Türkiye'nin kolektif sermayeli günlük ulusal gazetesidir. Gazete, kuruluşunun 20. yıl dönümünde, 14 Nisan 2025'te yayınlanan "Bir Düş" adlı belgeselle iki dekadlık mücadelesini gözler önüne serdi. Özellikle 2013 Gezi eylemleri sonrasında satışlarını üç kat artırarak 25 bin tiraja ulaşan BirGün, ana akım medyadan farklı olarak Genel Yayın Yönetmenliği pozisyonu olmadan, İbrahim Varlı ve Yaşar Aydın'ın yayın koordinatörlüğünde, yatay bir örgütlenme modeliyle çıkıyor. Son haftalarda ise CHP içindeki hareketlilik, Kemal Kılıçdaroğlu'nun eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ı ziyaret edeceğine dair haberler ve Zafer Arapkirli'nin "Medyaterapi" yayınında ele aldığı siyasi butlan tartışmaları, gazetenin gündem belirleyici konumunu bir kez daha teyit etti.
Neden gündemde?
BirGün, son dönemde iki eksende öne çıkıyor. İlki, gazeteye gönül veren yazarlar ve okurlar için bir yol haritası niteliği taşıyan 20. yıl belgeseli. İkincisi ise siyaset kulislerini sarsan CHP merkezli haberler. Gazete, CHP'de yaşanan kritik gelişmeleri "kritik hafta" başlığıyla okurlarına duyurarak partideki iç gerilimi ve olası adaylık senaryolarını masaya yatırdı. Bunun yanı sıra, uzun yıllardır tartışılan dokunulmazlık dosyalarına atıfta bulunan "Dokunulmazlığa 'Evet', pişmanlığa 'Hayır' demişti" başlıklı haberi, eski CHP Genel Başkanı Kılıçdaroğlu'nun Demirtaş ziyaretiyle birleşince siyasi diyalog kanallarının yeniden açılacağı beklentisini doğurdu. Öte yandan, "Böl-parçala-zarar ettir: Vagon zarar yüklü" başlığıyla iktidarın ekonomi politikalarına yönelik yüklenen gazete, Trump, Erdoğan ve Kılıçdaroğlu üçgeninde küresel ve yerel siyaseti aynı potada eriten analizleriyle dikkat çekiyor.
Bilinmesi gerekenler
BirGün'ün hikâyesi, cinayete kurban giden Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink ile de kesişiyor. Dink, 2007'deki ölümüne dek BirGün'de köşe yazarlığı yaptı. Bugün Ercan Kesal, İbrahim Ö. Kaboğlu, Selin Sayek Böke, İlhan Cihaner ve Zafer Arapkirli gibi isimlerin kalem oynattığı gazetede, Pazar ekine Taner Timur, Korkut Boratav ve Ataol Behramoğlu gibi duayen isimler akademik ve edebi katkı sunuyor. 2016'da yayın hayatına giren BirGün Kitap eki ise entelektüel birikimi perçinledi. Ekonomik zorluklara ve basın üzerindeki baskılara rağmen, gazetenin varlığını sürdürmesi, okuyucu aidiyeti ve çok ortaklı dayanışma modelinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Bianet'in aktardığı arşiv notlarına göre, gazetenin kuruluş felsefesinde, dünya basınındaki ciddi habercilik örneklerinden ilham alarak hafiflikten uzak, derinlikli bir yayıncılık perspektifi yatıyor.
Sırada ne var?
Siyasi iklim ısındıkça BirGün'ün manşetleri de daha fazla tartışılacak. CHP içinde olası kurultay süreci ve cumhurbaşkanlığı adaylık yarışı, gazetenin kulis bilgileri ve yorum gücüyle kamuoyuna yansıyacak. Kılıçdaroğlu'nun Demirtaş'la yapması beklenen görüşme, çözüm süreci veya yargı reformu tartışmalarında yeni bir kırılma anı yaratabilir. Ekonomi tarafında ise Zafer Arapkirli'nin moderatörlüğünde canlı olarak yayınlanan değerlendirme programları, uzman konuklarla birlikte güncel krizleri mercek altına almayı sürdürecek. Tüm bunlar olurken, BirGün'ün kolektif yapısı, Türkiye'de alternatif medya modelleri için bir referans noktası olmaya devam edecek.
Sık Sorulan Sorular
BirGün gazetesi kime ait ve nasıl yönetiliyor?
BirGün, Birgün Yayıncılık ve İletişim Ticaret A.Ş.'ye ait olup birçok ortak, sendika ve meslek odasının katkılarıyla finanse ediliyor. Genel Yayın Yönetmenliği bulunmuyor; gazete, İbrahim Varlı ve Yaşar Aydın'ın yayın koordinatörlüğünde yatay yapıyla yönetiliyor.
BirGün'ün 20. yıl belgeseli ne zaman yayınlandı?
Gazetenin 20 yıllık hikâyesini anlatan "Bir Düş" adlı belgesel, BirGün'ün kuruluş yıl dönümü olan 14 Nisan 2025'te yayımlandı.
BirGün'ün gündemdeki CHP haberlerinde neler yazıyor?
BirGün'de CHP'deki olası kurultay ve adaylık sürecine ilişkin gelişmelere geniş yer veriliyor. Ayrıca eski Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu'nun dokunulmazlık oylamalarındaki geçmiş tutumuna atıf yapılarak Selahattin Demirtaş ile gerçekleştireceği ziyarete dair haberler yer alıyor.
Gazetenin öne çıkan yazarları kimlerdir?
Güncel yazar kadrosunda Ercan Kesal, İbrahim Ö. Kaboğlu, Selin Sayek Böke, Zafer Arapkirli ve İlhan Cihaner gibi isimler bulunuyor. Pazar ekinde ise Korkut Boratav, Taner Timur ve Ataol Behramoğlu gibi duayen kalemler yazıyor.