Bahçeli AP raporu tepkisi: 'Herkes ayağını denk alacak, Türk yargısı Brüksel'den hizaya getirilemez'
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Avrupa Parlamentosu'nun 2025 Türkiye Raporu'na sert tepki gösterdi. Bahçeli, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek'e yaptırım çağrısı yapan AP'ye yüklenerek 'Herkes ayağını denk alacak' dedi.
Ne oldu?
Bahçeli AP raporu tepkisi, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Avrupa Parlamentosu'nun (AP) 2025 yılı Türkiye Raporu'na karşı gösterdiği sert reaksiyondur. Bahçeli, 15 Nisan 2025 tarihli MHP Grup Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, AP'nin özellikle İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek hakkında yaptırım uygulanması yönündeki çağrısını hedef aldı. Bahçeli, "Türkiye Cumhuriyeti, dış aktörlerin tehdit, telkin ve terbiye imalarıyla yoluna yön verecek bir ülke değildir. Herkes ayağını denk alacak, Türk yargısı Brüksel'den hizaya getirilemez" ifadelerini kullandı. MHP lideri ayrıca raporun Ülkü Ocakları'nı hedef alan bölümlerine de değinerek, "Ülkü Ocakları'na düşmanlıkları yeni değil" dedi.
AP'nin söz konusu raporunda, Türkiye'deki yargı bağımsızlığına, terörle mücadele kapsamındaki davalara ve muhalefete yönelik baskılara dair eleştiriler yer alıyor. Raporda İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek'in, aralarında Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu siyasetçilere yönelik soruşturmalardaki rolü nedeniyle AB yaptırımlarıyla karşı karşıya bırakılması gerektiği belirtilmişti. Bahçeli'nin bu açıklamaları, Türkiye-AB ilişkilerinin zaten gergin olduğu bir dönemde geldi.
Neden gündemde?
Bahçeli'nin çıkışı birkaç açıdan kritik. Birincisi, AP raporu doğrudan Türkiye'de devam eden yüksek profilli yargı süreçlerini ve siyasi davaları mercek altına alıyor. İkincisi, Cumhur İttifakı'nın ortağı MHP'nin lideri olarak Bahçeli'nin bu denli sert bir dille Avrupa Parlamentosu'nu hedef alması, Ankara'nın Brüksel'e yönelik daha geniş çaplı bir pozisyon alışının işareti olarak okunuyor. Bahçeli'nin "eğri cetvelden doğru çıkmaz" sözleri de raporun taraflı ve ölçüsüz olduğuna dair Ankara'nın ortak kanaatini yansıtıyor.
Üçüncü olarak, raporda Ülkü Ocakları'nın da "aşırı milliyetçi ve şiddet yanlısı" bir oluşum olarak anılması, MHP tabanında büyük rahatsızlık yarattı. Bahçeli'nin bu noktaya özel vurgu yapması, partisinin gençlik yapılanmasına sahip çıkma refleksinin bir göstergesi. Açıklamanın "Herkes ayağını denk alacak" gibi diplomatik üslubun epey dışına çıkan bir tehdit algısı içermesi, haberin gündemde üst sıralara tırmanmasının temel sebeplerinden biri oldu.
Bilinmesi gerekenler
- AP'nin 2025 Türkiye Raporu, Türkiye'nin AB üyelik sürecine dair yıllık değerlendirmelerin bir parçası. Rapor bağlayıcı değil, tavsiye niteliği taşıyor.
- Raporda Başsavcı Akın Gürlek'in AB varlıklarının dondurulması ve seyahat yasağı gibi yaptırımlarla cezalandırılması önerildi.
- Bahçeli, konuşmasında "Türk yargısına parmak sallamaya kimsenin gücü yetmez" mesajıyla yargı bağımsızlığı vurgusu yaptı, ancak AP raporu tam da bu bağımsızlığın zedelendiğini iddia ediyor.
- Ülkü Ocakları, daha önceki AP raporlarında da yer almış, 2021'de Almanya'da bazı eyaletlerde istihbarat gözetimine alınmıştı.
- Açıklama, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik soruşturmaların gölgesinde ve 2028 seçimlerine giden siyasi atmosferde yapıldı.
Sırada ne var?
AP raporunun 2025 yılı içinde Avrupa Parlamentosu genel kurulunda oylanması bekleniyor. Kabul edilmesi halinde AB Komisyonu ve Avrupa Dış İlişkiler Servisi'ne yaptırım hazırlığı için resmi çağrı yapılmış olacak. Ankara cephesinde ise Dışişleri Bakanlığı'nın önümüzdeki günlerde daha kapsamlı bir yazılı açıklama yapması veya AB Türkiye Delegasyonu'nun bakanlığa çağrılması ihtimaller arasında. Cumhur İttifakı'nın diğer ortağı AK Parti'den de benzer tonda tepkiler gelirse, Türkiye-AB ilişkilerinde diplomatik krizin derinleşmesi sürpriz olmaz. Bahçeli'nin sözleri şimdiden sosyal medyada ve siyasi kulislerde, Ankara'nın Brüksel'e karşı izleyeceği sert hattın bir manifestosu olarak değerlendiriliyor.
Sık Sorulan Sorular
AP'nin 2025 Türkiye Raporu'nda ne yazıyor?
Raporda Türkiye'deki yargı bağımsızlığına, terörle mücadele davalarına ve siyasi soruşturmalara dair eleştiriler yer alıyor. Özellikle İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek'in, aralarında İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun da bulunduğu isimlere yönelik soruşturmalardaki tutumu gerekçe gösterilerek, AB'nin Gürlek'e yaptırım uygulaması tavsiye ediliyor.
Bahçeli'nin 'Herkes ayağını denk alacak' sözü kime yönelik?
Devlet Bahçeli bu sözleri doğrudan Avrupa Parlamentosu'na ve raporun arkasındaki siyasi iradeye söyledi. MHP lideri, Türk yargısının Brüksel'den talimat almayacağını, AP'nin Türkiye'nin iç işlerine karışma girişiminin karşılıksız kalmayacağını ifade etmek için bu sert çıkışı yaptı.
AP raporu Türkiye'yi bağlar mı?
Hayır, AP raporları hukuki olarak bağlayıcı değildir; tavsiye niteliği taşır. Ancak siyasi olarak ağırlığı vardır ve AB Komisyonu'na yaptırım süreci başlatması için güçlü bir mesaj oluşturur. Yaptırım kararı ise ancak AB Konseyi'nde oy birliğiyle alınabilir.
Ülkü Ocakları neden AP raporunda yer aldı?
Raporda Ülkü Ocakları'nın ismi, 'aşırı milliyetçi şiddet eylemleriyle bağlantılı bir oluşum' olarak geçiyor. Daha önceki yıllarda da benzer eleştirilere maruz kalan Ülkü Ocakları, MHP lideri Bahçeli tarafından 'milli ve meşru bir gençlik teşkilatı' olarak savunuluyor.