Avrupa’yı kavuran sıcak dalgası Türkiye’ye yöneldi: Asıl tehlike nemle birleşen ‘hissedilen sıcaklık’

Ne oldu?

Tehlikeli sıcak hava dalgası, Atlas Okyanusu üzerinden gelen sistemlerin yer değiştirmesiyle önce Batı Avrupa’yı etkisi altına alan, şimdi ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son haritalarına göre Türkiye’ye doğru ilerleyen aşırı sıcak ve yüksek nemli hava kütlesidir. Fransa’da okulların kapatılmasına ve elektrik kesintilerine neden olan, İspanya ile İtalya’da hava sıcaklığını gölgede 40 derecenin üzerine taşıyan bu sistem, yalnızca yüksek sıcaklık değerleriyle değil, taşıdığı bunaltıcı nem oranıyla da dikkat çekiyor. Hürriyet’in Meteoroloji kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, özellikle perşembe, cuma ve cumartesi günleri Türkiye’nin batı ve güney kesimlerinde sıcaklığın mevsim normallerinin 8 ila 12 derece üzerine çıkması bekleniyor. Turizm Gazetesi’nin sektörel uyarısında ise tatil beldelerinde yalnızca termometre değerlerine değil, nemin eklenmesiyle 50 dereceyi aşabilecek hissedilen sıcaklığa karşı tedbir alınması gerektiğinin altı çiziliyor.

Neden gündemde?

Konu, Avrupa’da son bir haftada yaşanan ölümler ve alınan olağanüstü önlemler nedeniyle uluslararası gündemin zirvesine oturmuş durumda. Euronews, yalnızca Fransa’da aşırı sıcaklara bağlı 40’a yakın can kaybı yaşandığını ve birçok kentte okulların tatil edildiğini doğruladı. Vietnam.vn’in Asya odaklı analizi ise konunun küresel boyutunu ortaya koyuyor; tehlikeli derecede yüksek nemle birleşen sıcak havanın, insan vücudunun terleme yoluyla soğuma kapasitesini yok ettiğine dikkat çekiyor. Kıbrıs Postası’nın uzman görüşlerine yer verdiği haberde, bu ölümcül dalganın sanılanın aksine yalnızca El Nino hava olayıyla açıklanamayacağı, uzun vadeli iklim değişikliğinin tetiklediği atmosferik blokajların asıl sorumlu olduğu belirtiliyor. Türkiye’de ise Milliyet’in “Son Dakika” olarak servis ettiği hava durumu haritasında, iç kesimlerde termometrelerin 45 dereceyi zorlayacağı iddiası sosyal medyada geniş yankı buldu. Ancak asıl gündem maddesi, tatil sezonunun ortasında turizm bölgelerinde yaşanabilecek sağlık krizleri ve orman yangını riskindeki büyük artış.

Bilinmesi gerekenler

Turizm Gazetesi’nin uyarısına göre, sıcak hava dalgasında en kritik parametre gölgede ölçülen hava sıcaklığı değil, ‘ısı indeksi’. Yüksek nem, terin buharlaşmasını engelleyerek vücudun doğal soğutma mekanizmasını çökertiyor. Örneğin yüzde 70 nem oranında 38 derecelik bir hava sıcaklığı, insan vücudunda 55 dereceye eşdeğer bir termal strese yol açabiliyor. Özellikle 65 yaş üstü bireyler, kronik hastalar ve açık alanda çalışmak zorunda olanlar için bu durum ölümcül hipertermi (ısı çarpması) riski doğuruyor. Uzmanlar, 10.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalınmaması gerektiğini vurgularken, bol ve açık renkli giysiler tercih edilmesini, alkol ve kafein içeren içeceklerden uzak durulmasını öneriyor. Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyılarında deniz suyu sıcaklığının da artması beklenirken, bu durumun denizel ekosistemi olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.

Sırada ne var?

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı üç günlük kuvvetli hava durumu uyarısı, hafta sonuna kadar yurdun büyük bir bölümünde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini gösteriyor. Rüzgarın özellikle iç kesimlerde güneybatı yönlerden kuvvetli esmesi, orman yangınları açısından en üst seviye uyarı anlamına geliyor. Yetkililer, piknik ve mesire alanlarında ateş yakılmaması konusunda vatandaşları sürekli bilgilendirirken, belediyeler kronik hastaların serinletilmesi için iklimlendirme merkezleri oluşturmaya başladı. Uzmanlar, bu tür sıcak dalgalarının artık beklenmedik doğal anomaliler olmadığını, iklim değişikliğinin bir sonucu olarak önümüzdeki yıllarda daha sık ve şiddetli yaşanacağını belirtiyor. Avrupa’daki tablonun Türkiye’de tekrarlanmaması için yerel yönetimlerin erken uyarı sistemlerini güçlendirmesi ve özellikle turizm sektöründe konaklama tesislerinin acil sağlık planlarını gözden geçirmesi kritik önem taşıyor.