Avrupa rekor sıcaklar 'Cerberus' ile kavruluyor: Kavurucu hava Türkiye'ye yöneldi mi?

Ne oldu?

Avrupa rekor sıcaklar, İtalyan Meteoroloji Derneği tarafından "Cerberus" olarak adlandırılan ve Sahra Çölü'nden gelen aşırı sıcak hava dalgasının kıtayı etkisi altına almasıyla başladı. Portekiz'de mayıs ayı sıcaklık rekoru kırılırken, termometreler İspanya ve Fransa'nın birçok bölgesinde mevsim normallerinin 10 ila 15 derece üzerine çıktı. Son iki günde İspanya'da aşırı sıcaklara bağlı can kayıplarının 200'ü aştığı bildiriliyor. Sıcak hava dalgasının batıdan doğuya doğru hareket etmesiyle birlikte Almanya, Polonya ve Balkan ülkelerinde de kırmızı alarm seviyesine geçildi. Fransa'da ise gece sıcaklıklarında tarihi rekorlar kırıldı; bu durum özellikle kliması olmayan konutlarda yaşayan yaşlı nüfus için ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Neden gündemde?

Avrupa rekor sıcaklar konusu, hem insani kriz boyutu hem de iklim değişikliğinin somut bir göstergesi olması nedeniyle Türkiye'nin de yakın takibinde. Birleşmiş Milletler Dünya Meteoroloji Örgütü, Avrupa'nın dünyada en hızlı ısınan kıta olduğu uyarısını yinelerken, DW, TRT Haber ve Hürriyet gibi ana akım medya kuruluşları gelişmeleri anlık olarak aktarıyor. Türkiye için meselenin asıl sıcak noktası ise Habertürk Meteoroloji Mühendisi Hüseyin Öztel'in yaptığı değerlendirmede saklı. Öztel, Avrupa'yı kavuran ve 40 dereceyi aşan bu rekor sıcaklıkların kısa vadede Türkiye'ye doğrudan gelmesinin beklenmediğini, ancak sistemin Doğu Avrupa üzerinde oluşturacağı basınç değişimlerinin dolaylı yoldan Türkiye'deki sıcaklık rejimini etkileyebileceğini belirtti. Özellikle yaz turizminin yoğun olduğu Ege ve Akdeniz kıyılarında yaşanacak ani sıcak artışlarının orman yangını riskini artırmasından endişe ediliyor.

Bilinmesi gerekenler

Cerberus sıcak hava dalgası adını Dante'nin İlahi Komedya eserindeki üç başlı cehennem bekçisinden alıyor. İngiltere'de Haziran ayı tüm zamanların sıcaklık rekoru Gosport bölgesinde 36,1 derece olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, bu sıcak hava dalgası sırasında en büyük riski gece sıcaklıklarındaki düşüşün yetersiz olmasının oluşturduğunu vurguluyor; zira vücut gece serinleyemediğinde sıcak çarpması vakaları katlanarak artıyor. İspanya'da hayatını kaybedenlerin büyük çoğunluğunu 65 yaş üstü bireyler oluşturuyor. Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin bu tür aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırdığını, mevcut rekorların önümüzdeki yıllarda sıradan yaz günlerine dönüşme riskinin yüksek olduğunu ifade ediyor. Portekiz, İspanya ve güney Fransa'da kamusal alanlara acil soğutma merkezleri kurulurken, bazı şehirlerde gündüz saatlerinde park ve bahçelerin kullanımı geçici olarak yasaklandı.

Sırada ne var?

Meteoroloji modelleri, Cerberus'un bir sonraki rotasının Balkanlar ve Doğu Avrupa olduğunu gösteriyor. Hırvatistan, Sırbistan ve Romanya için önümüzdeki 48 saat içinde aşırı sıcak uyarıları yapıldı. Türkiye'de ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü, şu an için Avrupa'daki kadar şiddetli bir sıcak dalgası beklenmediğini ancak Temmuz ayı ortasından itibaren Ege ve Akdeniz'de sıcaklıkların mevsim normallerinin 3 ila 5 derece üzerine çıkabileceğini duyurdu. Avrupa Birliği Copernicus İklim Değişikliği Servisi, 2026 yılının kayıtlardaki en sıcak yıllardan biri olabileceği tahminini paylaştı. Yetkililer, vatandaşları özellikle öğle saatlerinde dışarı çıkmamaları, bol su tüketmeleri ve kronik rahatsızlığı olanların serin ortamlarda kalmaları konusunda uyarıyor.