Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs kararı Ankara ve Lefkoşa'da yok hükmünde sayıldı
Türkiye ve KKTC, Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs'a ilişkin yeni kararını yanlı ve çarpık bir yaklaşımın son örneği olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanlığı, TSK'yı hedef alan ifadeler için 'akıl dışı' derken, kararın hukuki ve tarihi gerçeklerle bağdaşmadığını vurguladı.
Ne oldu?
Avrupa Parlamentosu kararı, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Kıbrıs sorununa ilişkin aldığı, Türkiye'nin garantörlük haklarını ve Kıbrıs Türklerinin egemen eşitliğini yok sayan yeni bir girişimdir. Strazburg'da kabul edilen karar metninde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) Ada'daki varlığına yönelik ağır ithamlar yer alırken, özellikle kadınlar ve çocuklar bağlamında insan hakları ihlalleri iddialarına odaklanıldı. Türkiye, bu adımı daha metnin ilk taslağı ortaya çıktığı andan itibaren 'yok hükmünde' ilan etti. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan sert açıklamada, kararın Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs konusundaki geleneksel, çarpık ve taraflı tutumunun son örneği olduğu belirtilerek, AP'nin Ada'daki gerçekleri görmezden geldiği vurgulandı.
Neden gündemde?
Karar, Türkiye-AB ilişkilerinin zaten hassas bir dönemden geçtiği bir sırada geldiği için yüksek tansiyona yol açtı. İlke TV'nin aktardığına göre, karar metninde özellikle Kıbrıslı Rum kadınların ve kayıp şahısların durumu üzerinden duygusal bir dil kullanılması, Ankara'da kararın siyasi saiklerle hazırlandığı yorumlarına neden oldu. Türk tarafı, insani konuların istismar edilerek Türkiye ve Kıbrıs Türklerinin haksız yere hedef gösterildiğini savunuyor. Gazete Oksijen'in haberinde, hem Türkiye'den hem de KKTC'den yükselen ortak tepkinin, iki devletli çözüm vizyonuna sahip çıkma kararlılığını pekiştirdiğine dikkat çekildi. A Haber ise manşetine taşıdığı tepkilerde, AP'nin TSK'ya yönelik ifadelerini 'alçak söylemler' olarak nitelendirerek, ulusal güvenlik hassasiyetlerini ön plana çıkardı.
Bilinmesi gerekenler
- Ankara'nın pozisyonu net: Dışişleri Bakanlığı, AP'nin yasama yetkisi olmayan bir danışma organı olduğunu hatırlatarak, kararın hiçbir hukuki bağlayıcılığı bulunmadığının altını çizdi. Hürriyet'in aktardığı resmi tepkide, bu tür metinlerin Kıbrıs'ta adil ve kalıcı bir çözüme katkı sunmadığı, aksine zarar verdiği ifade edildi.
- KKTC ile ortak dil: KKTC yetkilileri de karara en üst perdeden tepki gösterdi. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar'ın, AP'nin yaklaşımını 'Kıbrıs Türk halkını yok sayma alışkanlığı' olarak değerlendirdiği belirtiliyor. İki devletli çözüm modeline vurgu yapılan ortak açıklamalarda, Ada'da Rum tarafının tek taraflı Avrupa Birliği üyeliğinin yarattığı dengesizliğe dikkat çekildi.
- TSK vurgusu: Karar metninde Türk askerinin 'işgalci güç' olarak nitelendirilmesi en büyük gerilim noktası oldu. Türkiye, TSK'nın Ada'daki varlığının uluslararası anlaşmalardan kaynaklanan meşru bir garantörlük hakkı olduğunu yineledi.
Sırada ne var?
Türkiye'nin bu karara resmi düzeyde yanıtı sınırlı kalsa da, diplomasi trafiğinin hızlanması bekleniyor. Ankara'nın, Birleşmiş Milletler nezdinde Kıbrıs konusundaki resmi tezlerini daha güçlü şekilde gündeme getireceği sinyali veriliyor. Öte yandan, AP içindeki bu tür kararların Türkiye'nin AB üyelik sürecini tamamen rafa kaldırma tartışmalarına yeni bir gerekçe olarak sunulması ihtimali bulunuyor. Kıbrıs Türk tarafı ise bu gelişmeyi, tanınma mücadelesinde uluslararası topluma Türklerin maruz kaldığı haksızlıkları anlatmak için bir platforma dönüştürmeyi hedefliyor.
Sık Sorulan Sorular
Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs kararı bağlayıcı mı?
Hayır, Avrupa Parlamentosu'nun aldığı kararlar tavsiye niteliğindedir ve yasal bir bağlayıcılığı yoktur. Türkiye, bu kararı hukuken 'yok hükmünde' saydığını resmen açıklamıştır.
Kararda Türk askerine yönelik hangi ifade yer aldı?
Karar metninde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Ada'daki varlığı 'işgalci güç' olarak nitelendirildi. Türkiye, bu tanımlamayı reddederek askeri varlığının garantörlük anlaşmalarına dayandığını belirtmektedir.
KKTC'nin AP kararına resmi yanıtı ne oldu?
KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, AP'nin yaklaşımını Kıbrıs Türk halkının iradesini yok sayan bir alışkanlık olarak değerlendirdi ve iki devletli çözüm modeline olan bağlılıklarını yineledi.