Avrupa'da aşırı sıcaklar: Kıtayı kavuran dalganın anatomisi ve Türkiye'ye etkisi

Ne oldu?

Avrupa’da aşırı sıcaklar, Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgasının etkisiyle kıtanın büyük bölümünde hayatı olumsuz etkiliyor. Özellikle Fransa, İtalya ve İspanya’da termometreler 40 dereceyi aşarken, yetkililer kırmızı alarm seviyesine geçti. Fransa’da 49 vilayette en yüksek uyarı seviyesi olan kırmızı alarm uygulanırken, 40 vilayette ise turuncu alarm devrede. Aşırı sıcaklar nedeniyle ülke genelinde 845 okulda eğitime ara verildi ve elektrik şebekesinde meydana gelen kesintiler günlük yaşamı felç etti. Euronews’in aktardığı resmi verilere göre, sıcak hava dalgasına bağlı nedenlerle şu ana kadar 40 kişi hayatını kaybetti.

Neden gündemde?

Bu sıcak hava dalgası yalnızca mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle değil, aynı zamanda süresi ve şiddetiyle de endişe yaratıyor. Bilim insanları, fosil yakıt tüketiminin yol açtığı iklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını daha uzun, daha şiddetli ve daha ölümcül hale getirdiğini vurguluyor. Avrupa'nın dünyanın geri kalanına kıyasla iki kat daha hızlı ısındığına dikkat çeken DW’nin analizinde, kıtadaki şehirlerin bu tür aşırı hava olaylarına karşı altyapısal olarak hazırlıksız olduğu belirtiliyor. Konunun Türkiye kamuoyundaki yankısı ise NTV Haber’in yayımladığı bir meteoroloji raporuna dayanıyor. Raporda, Avrupa’da can kayıplarına neden olan bu sıcak hava sisteminin önümüzdeki hafta Türkiye’ye doğru hareket edeceği ve yurt genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin 6 ila 10 derece üzerine çıkabileceği uyarısı yapılıyor.

Bilinmesi gerekenler

• Coğrafi dağılım: Sıcak hava dalgası yalnızca Fransa ile sınırlı değil. İtalya’da Afrika kaynaklı sıcak hava sistemi etkili olurken, İber Yarımadası'nda (İspanya ve Portekiz) sıcaklıklar yüksek ancak nispeten dengeli seyrediyor. Yunanistan ve Portekiz’de de orman yangını riski en üst düzeye çıkmış durumda.
• Altyapı sorunu: TRT Haber’in aktardığı bilimsel verilere göre, Avrupa şehirlerindeki binaların büyük çoğunluğu soğuk iklim koşullarına göre tasarlandığı için aşırı sıcaklarda sera etkisi yaratıp iç mekanları yaşanmaz hale getiriyor. Bu durum, özellikle yaşlı ve kronik hasta nüfus için ölümcül riskler doğuruyor.
• Türkiye’ye uyarı: Meteoroloji kaynakları, şu an Avrupa’yı kavuran sistemin hafta sonundan itibaren Türkiye’nin batı bölgelerinden giriş yapacağını öngörüyor. Başta Ege ve Marmara olmak üzere iç kesimlerde sıcaklıkların rekor seviyelere ulaşması bekleniyor.

Sırada ne var?

Uzmanlar, kısa vadede Avrupa'daki sıcak hava dalgasının birkaç gün daha etkisini sürdüreceğini belirtiyor. Orta vadede ise asıl kritik başlık, bu tür ekstrem hava olaylarının artık bir istisna değil, bir norm haline gelmeye başlaması. Avrupa Birliği ülkelerinde acil durum eylem planları devreye alınırken, Türkiye'de de vatandaşların özellikle önümüzdeki hafta için güneş çarpması ve orman yangını risklerine karşı dikkatli olması isteniyor. Yetkililer, mecbur kalınmadıkça güneş ışınlarının dik geldiği saatlerde dışarı çıkılmaması konusunda uyarılarda bulunuyor.