Avrupa aşırı sıcak rekoru: Türkiye için de alarm zilleri çalıyor

Ne oldu?

Avrupa aşırı sıcak rekoru, Haziran ayının son haftasında özellikle Batı ve Orta Avrupa ülkelerinde termometrelerin mevsim normallerinin çok üzerine çıkarak tarihi seviyelere ulaşmasıyla kırılan rekorlar bütünüdür. BBC ve NTV Haber başta olmak üzere uluslararası ajansların geçtiği son bilgilere göre; Almanya, Belçika ve Hollanda’da günlük ve aylık sıcaklık rekorları peş peşe tarihe gömüldü. Belçika’da bir günde 33 derecenin üzerinde kaydedilen sıcaklık, İngiltere’de 24 Haziran’ın en sıcak Haziran günü olarak kayıtlara geçmesi ve İspanya ile Portekiz’de termometrelerin mevsim normallerini zorlaması, kıta genelinde kırmızı alarmların verilmesine neden oldu.

Neden gündemde?

Bu sıcak hava dalgası sadece bir meteoroloji olayı olmanın ötesine geçti; bir halk sağlığı krizine dönüştü. TRT Haber ve DW’in servis ettiği raporlara göre, Avrupa genelinde aşırı sıcaklara bağlı olarak yaşanan hayatını kaybedenlerin sayısı yüzlerle ifade ediliyor. Yetkililer, ölü sayısının 300’e yaklaştığını belirtiyor. Olay, yalnızca insan hayatını tehdit etmekle kalmıyor; orman yangını riskini artırması ve altyapı sistemlerini zorlaması nedeniyle de ekonomik ve ekolojik bir tehdit olarak görülüyor. Konunun Türkiye kamuoyundaki yankısı ise meteoroloji uzmanlarının YouTube ve sosyal medya üzerinden yaptığı, “Bu aşırı sıcaklar Türkiye’ye mi geliyor?” uyarılarıyla arttı. Facebook gibi platformlarda yayılan analizler, vatandaşların önümüzdeki hafta için tedirgin olmasına yol açtı.

Bilinmesi gerekenler

Uzmanlar, bu kavurucu havanın temel sebebini atmosferde oluşan güçlü bir “omega bloğu” olarak tanımlıyor. Bu meteorolojik sistem, sıcak havanın bölge üzerinde adeta hapsolmasına ve soğuk hava akımlarının içeri girememesine neden oluyor. Portekiz’de Mayıs ayı sıcaklık rekorunun kırılmasına da yol açan bu dalga, henüz yaz başında bu denli şiddetli etki göstermesiyle bilim insanlarını endişelendiriyor. Birleşmiş Milletler’in (BM) de devreye girerek kıta geneli için uyarıda bulunduğu belirtiliyor. Almanya ve Fransa’da günlük hayat olumsuz etkilenirken, hükümetler yaşlı ve kronik rahatsızlığı olan vatandaşlar için soğutma merkezleri kurmaya başladı. Sıcaklık rekorlarının altyapıya etkisi de gözle görülür hale geldi; bazı bölgelerde demiryolu raylarının genleşme riski nedeniyle tren seferleri yavaşlatıldı. Türkiye’de ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü henüz resmi bir kırmızı alarm yayımlamasa da, bağımsız hava tahmin uzmanları sıcak hava dalgasının Balkanlar üzerinden gelerek önümüzdeki hafta yurtta sıcaklıkları 6 ila 10 derece birden artırabileceği uyarısı yapıyor.

Sırada ne var?

Bundan sonraki süreçte gözler, sıcak hava dalgasının doğuya doğru olan seyrinde. NTV Haber’in de vurguladığı gibi, rekor sıcaklıklar doğuya ilerliyor. Bu ilerleyiş, Türkiye’nin batı bölgelerini ve özellikle Ege ile Marmara’yı risk altına sokuyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde Türkiye’de de nemle birleşebilecek yüksek sıcaklıkların “hissedilen sıcaklığı” dayanılmaz noktalara taşıyabileceğini ve kronik rahatsızlığı olanları tehdit edebileceğini söylüyor. Kısa vadede Avrupa’da soğutma merkezlerinin sayısının artırılması ve halkın 10:00 ile 16:00 saatleri arasında dışarı çıkmaması yönündeki uyarılar sürecek. Orta vadede ise bu aşırı hava olaylarının iklim krizi ile doğrudan bağlantılı olduğunu savunan bilim insanları, fosil yakıt kullanımının azaltılması için hükümetler üzerindeki baskının artacağını belirtiyor. Türkiye için ise vatandaşların resmi meteoroloji kanallarını takip etmesi ve Avrupa’daki can kaybı istatistiklerinden ders çıkararak önlem alması hayati önem taşıyor.