Avrupa aşırı sıcak hava alarmı: Kırmızı kod ne anlama geliyor, Türkiye'yi etkileyecek mi?

Ne oldu?

Avrupa aşırı sıcak hava dalgası, Kuzey Afrika üzerinden gelen ve kıtanın büyük bölümünü etkisi altına alan olağanüstü bir iklim olayıdır. Sahra Çölü'nden yükselen sıcak hava kütlesi, özellikle Fransa ve İspanya başta olmak üzere birçok ülkede hayatı durma noktasına getirdi. BBC'nin aktardığına göre, kıtanın geniş bir bölümünde termometreler 40 derecenin üzerine çıktı. Fransa'da 49 vilayette en yüksek alarm seviyesi olan kırmızı koda geçilirken, 40 vilayette ise turuncu alarm ilan edildi. İspanya'nın güney bölgelerinde sıcaklığın 44 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor. Birleşik Krallık ve Fransa'da Mayıs ayı sıcaklık rekorları kırıldı.

Neden gündemde?

Aşırı sıcaklar yalnızca bir meteoroloji olayı değil, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı ve kamu düzeni krizine dönüşmüş durumda. Euronews'in haberine göre, sıcak hava dalgasına bağlı olarak şu ana kadar 40 kişi hayatını kaybetti. Fransa'da yüzlerce okul, öğrencilerin ve öğretmenlerin sağlığını korumak amacıyla tatil edildi. Ulaşım ağlarında ciddi aksamalar yaşanıyor; tren seferleri yavaşlatıldı, bazı bölgelerde elektrik kesintileri meydana geldi. Yetkililer, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik rahatsızlığı bulunanlar için tehlike çanlarının çaldığını belirterek vatandaşları zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları konusunda uyardı. Konu, iklim değişikliğinin Avrupa'daki somut ve yıkıcı etkilerini bir kez daha gözler önüne sermesi sebebiyle küresel gündemin üst sıralarında yer alıyor.

Bilinmesi gerekenler

Sıcak hava dalgasının kaynağı, Sahra Çölü'nden Avrupa'nın iç kesimlerine doğru ilerleyen yüksek basınç sistemi. Bu sistem, sıcak ve kuru havayı adeta bir kubbe gibi kıtanın üzerinde hapsediyor. Fransa'da sıcaklık 42 dereceye ulaşırken, İspanya'da bazı bölgelerde 44 derece bekleniyor. Uzmanlar, bu sıcaklıkların mevsim normallerinin 10 ila 15 derece üzerinde seyrettiğine dikkat çekiyor. Hürriyet gazetesine konuşan Prof. Dr. Orhan Şen, sıcak hava dalgasının Türkiye'ye ulaşıp ulaşmayacağına ilişkin kapsamlı bir değerlendirme yaptı. Şen, Avrupa'yı kavuran sistemin ilerleyen günlerde zayıflayarak Türkiye'nin batı bölgelerinde sıcaklıkları bir miktar artırabileceğini, ancak Avrupa'daki gibi ekstrem ve hayatı tehdit eden seviyelere ulaşmasının beklenmediğini ifade etti. Yetkililer, vatandaşlara bol sıvı tüketmeleri, güneşin en tepede olduğu öğle saatlerinde dışarıda bulunmamaları ve serin ortamları tercih etmeleri yönünde çağrıda bulunuyor.

Sırada ne var?

Meteoroloji modelleri, sıcak hava dalgasının birkaç gün daha etkisini sürdürmesini, ardından Atlantik'ten gelecek serin ve nemli hava ile birlikte batıdan doğuya doğru zayıflamasını öngörüyor. Avrupa ülkelerindeki kriz masaları aktif olarak çalışıyor; belediyeler soğutma merkezleri kuruyor, sağlık ekipleri teyakkuz halinde bekliyor. Türkiye'de ise Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve AFAD, gelişmeleri yakından takip ediyor. Prof. Dr. Orhan Şen'in uyarısı net: "Türkiye'de Avrupa'daki gibi bir felaket beklemiyoruz, ancak yaz aylarında bizim de kendi sıcak hava dalgalarımızla mücadele etmeye hazır olmamız gerekiyor." Uzmanlar, bu tür olağanüstü hava olaylarının iklim krizi nedeniyle artık daha sık ve şiddetli yaşanacağı konusunda hemfikir.