Ateşkes Kağıt Üstünde Kaldı: Hizbullah Yeni Anlaşmayı Reddetti, İsrail Lübnan'ın Güneyini Vurdu

Ne oldu?

Hizbullah İsrail Lübnan hattında tansiyon yeniden zirve yaptı. Lübnanlı militan grup Hizbullah, arabulucular tarafından İsrail ile varıldığı öne sürülen yeni ateşkes ve sınır düzenlemesi anlaşmasına net bir veto koydu. Örgütün üst düzey yetkilileri, "Sahanın sahibi biziz, teslim etmeyeceğiz" mesajı verirken, Beyrut'ta Hizbullah yanlısı göstericiler sokaklara döküldü. Reddedişin hemen ardından İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah'a ait olduğunu iddia ettiği stratejik bir tüneli ve askeri altyapı noktalarını vurduğunu duyurdu. Bölgede var olan kırılgan ateşkes, bu gelişmelerle birlikte kağıt üstünde kaldı.

Neden gündemde?

Bu gelişme, aylardır süren çatışmaların ardından diplomatik çözümün iflas ettiğini gözler önüne seriyor. İsrail, ateşkesin resmen yürürlükte olduğu dönemlerde dahi Lübnan topraklarındaki askeri operasyonlarını durdurmadığını, hatta "Hizbullah'ın tamamen dağılması" hedefinden sapmadığını açıklamıştı. Hizbullah ise özellikle insansız hava araçları (İHA) ve tanksavar güdümlü füzelerle İsrail'in kuzeyindeki yerleşimleri baskı altında tutmaya devam ediyor. Son İsrail ordu itirafları, Demir Kubbe’nin bu düşük maliyetli İHA’lar karşısında çaresiz kaldığını ve İsrail kamuoyunda yönetime karşı ciddi bir isyan dalgası yükseldiğini gösteriyor. Hizbullah'ın anlaşmayı reddetmesi, iç savaş endişelerinin gölgesindeki Lübnan’ı daha büyük bir askeri krize sürüklüyor.

Bilinmesi gerekenler

Hizbullah ile İsrail arasındaki çatışmalar 8 Ekim 2023’te, Hamas’ın 7 Ekim saldırısının ertesi günü, Şebaa Çiftlikleri'ndeki İsrail mevzilerine güdümlü füzelerle saldırılmasıyla başladı. O tarihten bu yana süren düşük yoğunluklu çatışmalar, son aylarda tam ölçekli bir savaşa dönüşme tehlikesi taşıyor. Müzakere edilen son anlaşma taslağının, İsrail'in Lübnan'ın güneyinden kademeli olarak çekilmesini ve Litani Nehri'nin güneyinde yalnızca Lübnan ordusu ile BM barış gücü unsurlarının bulunmasını öngördüğü iddia ediliyor. Ancak Hizbullah, İsrail hava sahası ihlalleri son bulmadan ve Gazze'de kalıcı ateşkes sağlanmadan hiçbir düzenlemeyi kabul etmeyeceğini belirtiyor. İsrail ordusunun "çaresizlik" itirafı ise dikkat çekici; ordu sözcüleri, Lübnan’dan fırlatılan patlayıcı yüklü droneların erken uyarı sistemlerini aşarak İsrail içlerinde stratejik noktaları vurduğunu teyit etti.

Sırada ne var?

Uzmanlara göre, askeri kazanımlar siyasi bir sonuca dönüşmediği sürece bölgede orta vadeli bir sükunet mümkün görünmüyor. İsrail hükümeti, iç kamuoyunun baskısıyla askeri operasyonların dozunu artırma eğiliminde. Beyrut'taki diplomatik kaynaklar ise Hizbullah'ın bu restleşme ile müzakere masasında elini yükseltmeyi hedeflediğini, iç savaş uyarılarının ise Lübnan'daki diğer siyasi gruplara verilmiş bir gözdağı olduğunu değerlendiriyor. İsrail’in kuzey sınırındaki tahliyelerin sürmesi, iç siyasette savaşın yönetilmesine dair eleştirileri körüklüyor. Taraflar diplomasiden çok sahada yeni angajman kuralları yaratma peşinde. Kış ayları yaklaşırken, insani krizin derinleşmesi ve Hizbullah’ın elindeki uzun menzilli hassas mühimmatlar, önümüzdeki günlerin en kritik başlıkları olacak.