Araç Multimedya Yönetmeliği Nedir? Trafikte Yeni Dönem Resmen Başladı
Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenleme ile araç içi multimedya sistemleri, ekran kullanımı ve ses yönetimine dair kurallar netleşti. Yönetmelik, sürücülerin dikkatini dağıtan unsurları en aza indirmeyi ve bazı yasakları yeniden tanımlamayı hedefliyor.
Ne oldu?
Araç multimedya yönetmeliği, araç içerisindeki görsel ve işitsel cihazların kullanım standartlarını belirleyen ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni bir düzenlemedir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, özellikle araç seyir halindeyken sürücünün dikkatini dağıtabilecek multimedya ekranlarının, ses sistemlerinin ve bağlantı aparatlarının teknik kriterlerini yeniden tanımlıyor. Düzenleme ile birlikte, uzun süredir tartışma konusu olan telefon tutucular ve araç içi monitörlerin konumlandırılması gibi konular resmi bir çerçeveye kavuşmuş oldu.
Neden gündemde?
Konunun gündemin üst sıralarına yerleşmesinin temel sebebi, milyonlarca sürücüyü doğrudan ilgilendiren cezai müeyyideler ve muafiyetler içermesidir. Geçmişte araç muayenelerinde ve trafik kontrollerinde sıklıkla sorun yaşanan araç içi ekranlar ve sonradan takılan multimedya üniteleri, bu yönetmelikle belirli şartlara bağlandı. Özellikle sürücünün görüş alanını engelleyen veya sürüş esnasında hareketli görüntü (video) oynatabilen cihazların denetimi artık daha somut kurallara göre yapılacak. Sözcü Gazetesi'nin de vurguladığı üzere, daha önce gri alan olarak görülen bazı cihazlar için yasakların kalktığı bilgisi, sürücüler arasında geniş yankı buldu.
Bilinmesi gerekenler
Yeni yönetmelik, orijinal fabrika çıkışlı multimedya sistemleri ile sonradan takılan üniteler arasında bir ayrım gözetiyor. Aracın orijinal donanımında bulunan ve sürüş güvenliğini tehlikeye atmayan sistemler için bir sorun bulunmuyor. Buna karşılık, sürücünün görüş açısını kapatacak şekilde ön cama veya ön konsolun üst kısmına monte edilen büyük ekranlar ve tabletler kısıtlanıyor.
Kritik noktalardan biri de telefon tutucularla ilgili. Yönetmelik, navigasyon cihazı veya telefonun sabitlenme pozisyonunu netleştiriyor. Cihazların, sürücünün önünü görüşünü engellemeyecek ve hava yastıklarının açılma bölgesinde bulunmayacak şekilde konumlandırılması zorunlu hale geliyor. Ayrıca, ses sistemi düzenlemeleri kapsamında, çevreyi rahatsız edecek düzeyde yüksek ses yayılımına teknik sınırlamalar getiriliyor. Araç seyir halindeyken, sürücünün kolayca görebileceği ekranlarda video vb. hareketli görüntülerin oynatılması ise emniyet kemeri ihlalleri gibi değerlendirilerek trafik cezasına tabi tutulacak.
Sırada ne var?
Yönetmeliğin yayımlanmasının ardından gözler uygulama genelgelerine ve trafik denetim ekiplerinin sahadaki tutumuna çevrildi. Sürücüler için en önemli süreç, araç muayene istasyonlarının bu yeni kriterleri nasıl denetleyeceği olacak. Uzmanlar, özellikle sonradan takılan ve standart dışı kalan multimedya ünitelerine sahip sürücülerin, cezai yaptırımlarla karşılaşmamak için kısa süre içinde araçlarını yeni yönetmeliğe uygun hale getirmeleri gerektiğini belirtiyor. Bu kapsamda ehil servislerde yapılan montaj ve yazılım güncellemeleriyle birçok cihazın yasal sınırlara çekilebileceği ifade ediliyor.
Sık Sorulan Sorular
Yeni araç multimedya yönetmeliğine göre telefona ceza yazılır mı?
Yönetmelik, telefonu elde tutarak konuşmayı değil, fiziksel olarak araca sabitlenmiş cihazların konumunu kapsar. Telefon, sürücünün görüşünü engellemeyen ve hava yastığı açılma bölgesinde olmayan bir tutucuya sabitlenmişse navigasyon için kullanılabilir. Ancak seyir halindeyken ekrana dokunarak işlem yapmak hala trafik kural ihlali sayılır.
Araç seyir halindeyken ekrandan video izlemek tamamen yasaklandı mı?
Evet. Yeni düzenleme, aracın hareket halinde olduğu anlarda sürücünün görüş alanındaki ekranlarda video veya benzeri hareketli görüntülerin oynatılmasını açıkça yasaklıyor. Bu kural sadece sonradan takılan multimedya sistemleri için değil, araç durduğunda bu özelliğe izin veren orijinal fabrika çıkışlı sistemler için de seyir halinde geçerli olacak.
Eski model aracımın teybi yeni yönetmeliğe uymazsa muayeneden kalır mıyım?
Sadece müzik dinlemeye yarayan standart CD veya radyo teypleri için bir kısıtlama bulunmuyor. Muayene riski, daha çok sürücünün görüşünü kapatan büyük dokunmatik ekranlar veya montajı standart dışı olan monitörler için geçerli. Aracınızın konsoluna tam entegre, görüşü engellemeyen bir ünite varsa muayenede sorun yaşanması beklenmez.