Araç İçi Aksesuar Yasağı: Yeni Multimedya Düzenlemesiyle Neler Değişti?
Araç içi multimedya ve aksesuar kullanımına dair yeni yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Vatandaşın aklındaki en büyük soru olan telefon tutucu ve ekran yasağı detayları netleşirken, modifiye cezaları otomotiv sektörünü zorluyor.
Ne oldu?
Araç İçi Aksesuar Yasağı, geçtiğimiz günlerde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Araç İçi Multimedya Yönetmeliği ile gündeme gelen kapsamlı bir düzenlemeler bütünüdür. Sürücülerin dikkatini dağıtabilecek cihazların denetimini sıkılaştıran yönetmelik, özellikle telefon tutucular, tabletler ve sonradan takılan multimedya ekranları konusunda kafa karışıklığına yol açtı. Yapılan değişiklikle araçların orijinal donanımında bulunmayan ve sürücünün görüş alanını engelleyen aparatlar mercek altına alındı. Technopat.net ve Hürriyet’in aktardığı bilgilere göre, temel amaç trafik güvenliğini artırmak; ancak hangi ürünün yasak kapsamına girdiği konusundaki gri alanlar oto aksesuar sektöründe belirsizliğe neden oldu.
Neden gündemde?
Konunun Türkiye gündemine hızlı giriş yapmasının birkaç somut sebebi var. Birincisi, düzenlemenin duyulmasıyla birlikte “Telefon tutucu kullanmak artık tamamen yasak mı?” sorusunun sosyal medyada ve forumlarda sıkça sorulması. İkinci önemli etken ise aynı günlerde yürürlüğe giren ağır modifiye cezaları. NTV Haber’in aktardığı üzere, özellikle egzoz ve görsel modifikasyonlara gelen yüksek para cezaları sanayi esnafını endişelendirdi. Bu iki düzenleme birleşince, araç sahipleri silecek süsünden ayna süsüne kadar birçok aksesuarın ceza sebebi olabileceğini düşünmeye başladı. Gumuskoza.com.tr’de yer alan habere göre ise sektördeki belirsizlik, “Yasak mı, değil mi?” sorusu nedeniyle satışları doğrudan olumsuz etkiliyor.
Bilinmesi gerekenler
Yeni yönetmelik, araç içi tüm aksesuarları topyekûn yasaklamıyor. Buradaki ince çizgi, ürünün sürücünün görüş açısını (özellikle ön camdaki görüş üçgenini) kapatıp kapatmadığı ve orijinal ekipman olup olmadığı. Telefon tutucular için durum şu: Eğer tutucu, ön cama monte edilmiş ve görüşü ciddi biçimde engelliyorsa cezai işlem uygulanabiliyor. Havalı ve göğüslüğe monte edilen tutucular ise şimdilik daha gri alanda bulunuyor. Multimedya ekranlarda ise kriter biraz daha teknik. Hürriyet’in detaylandırdığı gibi, aracın seyir halinde televizyon yayını veya video göstermesi yasak; ancak navigasyon veya geri görüş kamerası amaçlı kullanılan fabrikasyon ekranlar yasak kapsamında değil. Modifiye cezaları tarafında ise rakamlar ciddi boyutta. Abartı egzoz ve izinsiz ışıklandırma sistemlerine 2024 yılı itibarıyla yazılan idari para cezaları 6 bin lirayı aşmış durumda.
Sırada ne var?
Uygulamanın ilk günlerinde emniyet ekiplerinin denetimlerini sıklaştırması bekleniyor. Özellikle bayram tatilleri ve uzun yolculuklar öncesinde bu tip kontrol noktalarında aksesuar uygulamalarına takılan sürücü sayısında artış yaşanabilir. Oto aksesuar sektörü ise yönetmeliğin daha net ifadelerle açıklanması için ilgili bakanlıklara görüş bildirmeye hazırlanıyor. Sektör temsilcilerinin ana talebi, trafik güvenliğini tehlikeye atmayan ürünler ile gerçek risk yaratan ürünler arasındaki farkın mevzuatta kesin çizgilerle ayrılması. Vatandaşın mağduriyet yaşamaması adına, araca sonradan müdahale ettirenlerin fenni muayene kriterlerini takip etmesi ve mümkünse ürünleri uzman servislere danışarak monte ettirmesi öneriliyor.
Sık Sorulan Sorular
Araca takılan telefon tutucular tamamen yasaklandı mı?
Hayır, tamamen yasaklanmadı. Yeni kurallar, sürücünün ön camdaki görüş alanını engelleyen monte edilmiş tutucuları kapsıyor. Görüşü engellemeyen, göğüslüğe veya havalı deliklerine takılan modeller şimdilik yasak kapsamı dışında değerlendiriliyor, ancak denetim memurunun takdiri önem taşıyor.
Sonradan takılan multimedya ekranlar araçtan sökülmek zorunda mı?
Seyir halindeyken video oynatma veya televizyon işlevi gösteren ekranlar yeni yönetmelikle birlikte yasak kapsamında. Sadece navigasyon, geri görüş kamerası veya multimedya sisteminin parçası olarak çalışan ve aracın orijinaline uyumlu olanlar için bir zorunluluk bulunmuyor.
Yeni modifiye cezaları hangi ürünleri etkiliyor?
NTV Haber’in aktardığı verilere göre, özellikle yüksek ses çıkaran abartı egzoz sistemleri, izinsiz dış aydınlatma ve şasi değişiklikleri ağır cezalara tabi. Bu tür modifikasyonlara yazılan cezalar 6 bin TL’nin üzerine çıkarken, aracın trafikten men edilme riski de bulunuyor.
Oto aksesuar sektörü bu yasaklardan nasıl etkileniyor?
Gumuskoza.com.tr’nin belirttiği gibi, sektörde ciddi bir belirsizlik hâkim. Yasaklı ürünler listesinin net olmaması, müşterilerin alışveriş yapmaktan çekinmesine neden oluyor. Özellikle modifiye ve görsel tuning parçaları satan işletmeler, satışların durma noktasına geldiğini ifade ediyor.