Araç içi aksesuar düzenlemesi: Telefon tutucudan ekrana yeni kurallar netleşti

Ne oldu?

Araç içi aksesuar düzenlemesi, Resmi Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte araç içinde kullanılan görüntü ve ses cihazlarına net kurallar getiren bir mevzuat değişikliğidir. Düzenleme; telefon tutucu, tablet montaj aparatları, araç içi multimedya ekranları ve ses sistemleri gibi sürücünün dikkatini dağıtma potansiyeli taşıyan tüm donanımları kapsıyor. Yıllardır süregelen “cep telefonu tutucu yasak mı?”, “multimedya ekran cezaya girer mi?” gibi tartışmalar böylece resmi bir çerçeveye kavuştu.

Neden gündemde?

Konunun gündemin üst sıralarına yerleşmesinin iki temel sebebi var. Birincisi, Türkiye’de on milyonlarca araç sürücüsü navigasyon, müzik ve iletişim ihtiyacı için araç içi aksesuarları aktif biçimde kullanıyor. İkincisi, şimdiye kadar bu cihazların kullanımına dair mevzuat boşluğu, hem sürücüler hem de denetim yapan kolluk kuvvetleri açısından ciddi bir belirsizlik yaratıyordu. A Haber’in aktardığına göre yeni düzenleme “milyonlarca sürücüyü ilgilendiren” bu gri alanı ortadan kaldırmayı amaçlıyor. Trafikte yapılan rutin kontrollerde aynı aksesuara bir ekip ceza yazarken diğerinin yazmaması gibi çelişkili durumların önüne geçilmesi bekleniyor.

Bilinmesi gerekenler

Türkiye Gazetesi’nin haberine dayandırarak derlediğimiz bilgilere göre düzenlemenin satır başları şöyle: Sürücünün görüş alanını engellemeyen, sabitlenmiş telefon tutuculara izin veriliyor. Buna karşılık sürüş esnasında dikkati dağıtacak şekilde konumlandırılmış tablet ve ekranlar yasak kapsamında. Araç içi multimedya sistemleri, yalnızca sürüşle ilgili bilgileri (navigasyon, araç durumu gibi) göstermek için kullanılabilecek; video oynatma gibi işlevler sadece araç park halindeyken mümkün olacak. Cumhuriyet ve Gazete Oksijen’in aktardığı Resmi Gazete detaylarına göre ses sistemleri de düzenlemeden payını alıyor: Dışarıya rahatsızlık verecek seviyede ses yaymak ve sürücünün dış ortam seslerini (ambulans, korna, uyarı) duymasını engelleyecek yükseklikte müzik dinlemek aykırı kabul ediliyor. Haberin Doğrusu ise düzenlemenin “netleştiğini” vurgulayarak özellikle sonradan takılan büyük ekranlı multimedya ünitelerinin artık denetime tabi olacağına dikkat çekiyor.

Sırada ne var?

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte denetimlerin sıkılaşması bekleniyor. Emniyet ve jandarma trafik ekiplerinin önümüzdeki günlerde düzenlemeye uygunluk kontrollerini artırması öngörülüyor. Sürücüler açısından en kritik nokta, mevcut aksesuarlarını yeni kurallara göre gözden geçirmek olacak. Özellikle görüş açısını kısmen de olsa kapatan mıknatıslı telefon tutucular ve sürücüye dönük video oynatabilen ekranlar riskli kategoride yer alıyor. İlgili bakanlıkların ilerleyen haftalarda uygulamaya dair teknik kılavuz ve sık sorulan sorular belgesi yayımlaması bekleniyor.

Bu düzenleme kulağa yeni bir yasak dalgası gibi geliyor; sürücüler hazırlıklı olmalı mı?

Aslında durum yeni yasaklar getirmekten çok, zaten var olan ancak yoruma açık olan kuralları netleştiriyor. Ama evet, özellikle büyük ekran meraklıları dikkatli olmalı; “ben navigasyon kullanıyordum” savunması artık tek başına yeterli olmayabilir. Kolluk kuvveti ekranın konumuna ve sürücünün görüşüne etkisine doğrudan bakacak. Herkesin yararına olacak netlikte bir metin çıkarsa, belirsizlikten doğan keyfi uygulamalar da azalır. Yine de uygulamanın ilk günlerinde kimi ekiplerin ölçüyü kaçırabileceğini, yargının işe karışmasıyla içtihadın oturacağını unutmamak gerek. Uzun lafın kısası: camınıza yapıştırdığınız her aksesuarı bir kez daha sorgulayın, çünkü trafik artık bahanelerle değil, net tanımlarla işliyor.