AP'nin TSK kararına Türkiye'den sert tepki: 'Yok hükmünde'

Ne oldu?

AP TSK kararı tepki, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Kıbrıs'taki Türk askeri varlığına ilişkin aldığı karara Türkiye'den gösterilen yoğun ve sert diplomatik reaksiyondur. AP, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) adadaki mevcudiyetini eleştiren ve Kıbrıs sorununa dair Türk tarafının tezleriyle örtüşmeyen ifadeler içeren bir karar metnini kabul etti. Ankara'daki siyasi aktörler ve kurumlar, bu kararı 'akıl dışı iddialar' olarak niteleyip hızla reddetti. İletişim Başkanlığı'ndan Dışişleri Bakanlığı'na, iktidardan muhalefete kadar geniş bir yelpazeden gelen ortak tepkide, kararın hukuki ve tarihi hiçbir dayanağının olmadığı, Türkiye için yok hükmünde sayılacağı mesajı verildi.

Neden gündemde?

Konu, Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki ilişkilerin hassas bir dönemden geçtiği ve Kıbrıs sorununun Doğu Akdeniz denkleminde hala kritik bir başlık olduğu bir zamanda gündeme oturdu. AP'nin kararı, TSK'yı doğrudan hedef alan söylemleri nedeniyle Türk kamuoyunda geniş yankı buldu. Kararın, garantörlük hakları ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde adada bulunan TSK'yı 'işgalci güç' olarak resmetmeye çalışması en büyük tepkiyi çekti. Türkiye, bu kararı sadece Rum tarafının tezlerini yansıtan, taraflı ve yapıcılıktan uzak bir çıkış olarak değerlendiriyor. Siyasilerin televizyon kanallarına ve sosyal medya hesaplarına taşıdığı sert açıklamalar, konunun Türkiye'nin ulusal güvenlik ve egemenlik hassasiyetlerine dokunduğunu gözler önüne serdi.

Bilinmesi gerekenler

Türkiye'nin itirazı birkaç temel noktada yoğunlaşıyor. İlk olarak, AP'nin bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğindeki bu kararının herhangi bir yaptırım gücü bulunmuyor. Ankara, 1974 yılında gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekatı'nın ve halen süren askeri varlığın, uluslararası anlaşmalardan doğan meşru müdahale ve garantörlük haklarına dayandığını vurguluyor. İkinci olarak, İletişim Başkanı Fahrettin Duran'ın da altını çizdiği gibi, TSK'nın adaya barış ve güvenlik getirdiği, 1963-1974 yılları arasında yaşanan çatışmaları sonlandırarak Kıbrıs Türk halkının güvenliğini sağladığı tezi öne çıkarılıyor. Üçüncü olarak ise, Avrupa Parlamentosu'nun, üye ülkelerden biri olan Kıbrıs Rum Kesimi'nin tezlerini koşulsuz benimseyerek arabuluculuk rolünü zedelediği ve bu tavrın iki devletli çözüm vizyonu gibi alternatifleri görmezden geldiği belirtiliyor.

Sırada ne var?

Bu kararın Ankara-Brüksel hattında kısa vadede yeni bir diplomatik soğukluğa yol açması bekleniyor. Her ne kadar kararın hukuki bir bağlayıcılığı olmasa da, siyasi atmosferi zehirleme potansiyeli yüksek. Türkiye'nin bu tür kararları ilişkilerin geliştirilmesi için bir engel olarak gördüğü biliniyor. Öte yandan Ankara, kararı 'yok hükmünde' sayarak, sahada ve masada Kıbrıs politikasında bir değişikliğe gitmeyeceğinin sinyalini veriyor. Dışişleri Bakanlığı'nın konuyu AB nezdinde gündeme taşımaya devam etmesi ve benzer karar tasarılarına karşı Türkiye'nin lobi faaliyetlerini yoğunlaştırması öngörülüyor. Kıbrıs meselesinde müzakerelerin yeniden başlaması ihtimali ise bu tür kararların oluşturduğu güvensizlik ortamından olumsuz etkilenmeye devam edecek.