AP Kıbrıs kararına tepki: Ankara ve Lefkoşa'dan ortak mesaj
Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs Barış Harekatı'nın 50. yılına ilişkin aldığı karara Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nden art arda sert tepkiler geldi. Ankara, kararı 'yok hükmünde' sayarken, KKTC Cumhurbaşkanı Tatar kararı 'tek taraflı ve ahlaksız' olarak nitelendirdi.
Ne oldu?
AP Kıbrıs kararına tepki, Avrupa Parlamentosu'nun (AP) Kıbrıs Barış Harekatı'nın 50. yıldönümüne ilişkin aldığı kararın Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) tarafından sert bir dille reddedilmesidir. AP'nin kararı, Türk tarafının Kıbrıs'taki meşru varlığını ve iki devletli çözüm vizyonunu yok sayması nedeniyle Ankara ve Lefkoşa tarafından 'yanlı ve çarpık' bir yaklaşımın son örneği olarak değerlendirildi.
Neden gündemde?
Avrupa Parlamentosu'nun aldığı bu karar, Kıbrıs meselesinde diplomasinin seyrini etkileme potansiyeli taşıdığı için Türkiye'de gündemin ilk sıralarına yerleşti. Kararın, Türkiye'nin garantörlük haklarını ve Kıbrıs Türklerinin egemen eşitliğini göz ardı etmesi, Ankara tarafından ulusal güvenlik ve dış politika açısından kabul edilemez bir müdahale olarak görülüyor. Özellikle 1974 Kıbrıs Barış Harekatı'nı hedef alan ifadeler, siyasi partiler ve devlet yetkilileri tarafından tarihsel gerçeklerden kopuk olmakla eleştirildi. Karara gösterilen yoğun tepki, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki pozisyonundan taviz vermeyeceğinin altını çizen bir durum olarak öne çıkıyor.
Bilinmesi gerekenler
Türkiye'den AP'nin Kıbrıs kararına gelen tepkinin merkezinde birkaç kritik başlık bulunuyor. İlk olarak, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, kararın Türk tarafı için 'yok hükmünde' olduğunu belirten resmi bir açıklama yaptı. Açıklamada, kararın Rum tarafının tezlerini koşulsuz şekilde yansıttığı ve Ada'daki gerçeklerle bağdaşmadığı vurgulandı. Eş zamanlı olarak KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar da benzer bir tonda açıklama yaparak, AP'nin yayınladığı metnin Türk tarafını bağlamayacağını ve iki devletli çözüm modelinin KKTC'nin kırmızı çizgisi olduğunu yineledi. Siyasi partiler de Meclis'teki grup toplantılarında konuyu gündeme taşıdı. Özellikle Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve İYİ Parti cephesinden gelen açıklamalarda, Avrupa Birliği'nin Kıbrıs'taki tarafsızlığını tamamen kaybettiği ifade edildi. Kararın içeriğinde yer alan ve Barış Harekatı'nı 'işgal' olarak niteleyen ifadeler, Türk tarafında en büyük tepkiyi çeken unsur olarak kayıtlara geçti.
Sırada ne var?
Bu sert karşılıklı açıklamaların ardından Türkiye ve KKTC'nin diplomatik alanda eşgüdüm içinde hareket etmeye devam etmesi bekleniyor. Ankara'nın, AP kararını uluslararası hukuk açısından bağlayıcı bir belge olarak tanımadığını ilan etmesiyle birlikte, önümüzdeki dönemde sahada yeni bir gerilim yerine söylem düzeyinde tansiyonun yüksek seyretmesi öngörülüyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda dile getirdiği 'KKTC'nin tanınması' çağrısına vurgu yapan Ankara, bu yöndeki diplomatik atağını sürdürebilir. Ayrıca bu kararın, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinde zaten hassas olan dengeleri daha da kırılgan bir hale getirme riski bulunuyor. Türkiye'nin, AP'nin bu tavrına karşılık olarak Doğu Akdeniz'deki enerji ve sondaj faaliyetlerine hız kesmeden devam edeceği mesajını vermesi bekleniyor.
Sık Sorulan Sorular
Avrupa Parlamentosu'nun Kıbrıs kararında ne yazıyor?
Avrupa Parlamentosu kararı, Türkiye'nin 1974'teki Kıbrıs Barış Harekatı'nı 'işgal' olarak niteleyen ifadeler içeriyor. Metinde, iki bölgeli iki toplumlu federasyon modeli desteklenirken, Türkiye ve KKTC'nin savunduğu egemen eşitliğe dayalı iki devletli çözüm modeli açıkça reddediliyor. Kararda ayrıca Türk askerinin Ada'dan çekilmesi talebi de yer alıyor.
Türkiye AP kararına nasıl bir tepki verdi?
Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, kararı 'yok hükmünde' olarak nitelendiren resmi bir kınama yayınladı. Açıklamada, AP'nin Kıbrıs Türklerini yok sayan ve tamamen Rum-Yunan ikilisinin tezlerine dayanan bir metin hazırladığı belirtilerek, kararın hiçbir şekilde muhatap alınmayacağı duyuruldu.
KKTC'nin AP kararına tepkisi ne oldu?
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, AP'nin kararını 'tek taraflı ve ahlaksız' olarak değerlendirdi. Tatar, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüsünün kazanılmış bir hak olduğunu vurgulayarak, bu tür kararların Türk tarafının yeni Kıbrıs politikasını değiştirmeyeceğini ifade etti.
AP'nin Kıbrıs kararı bağlayıcı mı?
Hayır, Avrupa Parlamentosu'nun bu tür kararları hukuken bağlayıcı değildir. Bu kararlar tavsiye niteliğinde olup, mevcut uluslararası hukuk kurallarını veya Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarını değiştirme gücüne sahip değildir. Türkiye de bu kararı hukuki bir değeri olmadığı gerekçesiyle 'yok hükmünde' saymaktadır.