Ankara'da tarihi NATO Liderler Zirvesi: Gözler Erdoğan-Trump görüşmesinde ve F-35 krizinde

Ne oldu?

NATO Liderler Zirvesi, ittifakın geleceğini şekillendirmek üzere üye ülke devlet ve hükümet başkanlarını Ankara'da bir araya getiren kritik bir toplantıdır. Türkiye'nin ev sahipliğinde başlayan zirvede en dikkat çekici an, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında gerçekleşen tarihi görüşme oldu. İki liderin masasındaki en sıcak başlıklar ise Türkiye'nin çıkarıldığı F-35 savaş uçağı programı ve Rusya'dan S-400 alımı nedeniyle gündeme gelen CAATSA yaptırımlarıydı. Hürriyet'in aktardığına göre, görüşmeden bu konulara ilişkin flaş açıklamalar geldi. Zirve boyunca Ankara genelinde geniş güvenlik önlemleri alındığı, birçok ana arterin trafiğe kapatıldığı ve özellikle Trump'ın konakladığı otelin adeta bir üsse dönüştürüldüğü belirtiliyor.

Neden gündemde?

Zirve, yalnızca askeri ittifakın rutin bir toplantısı olmanın ötesinde, Türkiye-ABD ilişkilerinin seyri açısından bir dönüm noktası olarak görülüyor. Washington ile Ankara arasında uzun süredir gerilime yol açan iki temel dosya bulunuyor. İlki, Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından ABD'nin hasım ülkelerle savunma iş birliğini engelleyen CAATSA kapsamında Ankara'ya yaptırım uygulaması. İkincisi ise bu süreçte Türkiye'nin F-35 ortak üretim programından resmen çıkarılması ve teslim edilmeyen savaş uçakları. Erdoğan ve Trump arasındaki bu yüz yüze temas, tarafların pozisyonlarını netleştirmesi ve olası bir geri adımın işaretini vermesi açısından büyük önem taşıyor. Zirvenin Ankara'da düzenlenmesi ise Türkiye'nin ittifak içindeki stratejik ağırlığının altını çiziyor.

Bilinmesi gerekenler

Zirve öncesinde Ankara'da üst düzey güvenlik önlemleri devreye alındı. Evrensel.net'te yer alan habere göre, zirve güzergahındaki ana bulvarlar ve çevre yolları belirli saat aralıklarıyla trafiğe kapatıldı. Sabah gazetesinin aktardığı detaylara göre, ABD Başkanı Trump ve heyeti için ayrılan otel çevresi yoğun bir güvenlik kalkanıyla çevrildi; bölge adeta geçici bir askeri üs görünümüne büründü. NTV Haber'in duyurduğu resmi programda ise genel kurul toplantılarının yanı sıra çok sayıda ikili ve çok taraflı görüşmenin takvime bağlandığı bilgisi paylaşıldı. Diplomatik kaynaklar, F-35 ve CAATSA konusunda somut bir ilerleme sağlanmasının zor olduğunu ancak iki lider arasındaki doğrudan diyaloğun tıkanıklığı aşmak için bir fırsat penceresi yaratabileceğini ifade ediyor.

Sırada ne var?

Liderler zirvesinin kapanış bildirisi, ittifakın savunma ve caydırıcılık stratejilerine dair yol haritasını ortaya koyacak. Türkiye-ABD hattında ise gözler, Erdoğan-Trump görüşmesinin ardından yapılacak teknik heyetler arası toplantılara çevrilecek. F-35 programına dönüş veya CAATSA yaptırımlarının hafifletilmesi konusunda kısa vadede bir karar beklenmese de, lider diplomasisi ile belirlenen çerçeve, önümüzdeki aylarda izlenecek müzakere takvimini belirleyecek. Ayrıca zirve süresince diğer NATO üyeleriyle yapılacak temasların, özellikle Avrupa savunma mimarisi ve terörle mücadele iş birliği başlıklarında yeni taahhütler doğurması olası. Ankara trafiğindeki kısıtlamaların ise zirvenin sona ereceği tarihe kadar süreceği duyuruldu.