Almanya’da aşırı sağa karşı demokrasi nöbeti: AfD kongresi protesto ablukasına takıldı

Ne oldu?

Almanya’da Protesto, aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin düzenlediği genel kurul kongresine karşı gerçekleştirilen geniş çaplı sivil itaatsizlik eylemleri ve kitle gösterileridir. Partinin belirli bir eyaletteki kongre merkezi, sabahın erken saatlerinden itibaren bölgeye akın eden on binlerce protestocu tarafından fiziksel olarak abluka altına alındı. Güvenlik güçlerinin yoğun önlemlerine rağmen göstericiler, delegelerin salona girişini engellemek amacıyla yolları kapatarak oturma eylemleri düzenledi. Yerel basına yansıyan görüntülerde, polis ve eylemciler arasında zaman zaman gergin anlar yaşandığı, güvenlik güçlerinin biber gazı ile müdahalede bulunduğu görüldü. Eylemler nedeniyle kongrenin başlangıcı planlanan saatten çok daha ileri bir zamana ertelendi ve birçok delege binaya ulaşmakta zorluk çekti. Protestoların odağında AfD’nin giderek radikalleşen seçmen tabanı ve İslam karşıtı söylemi yer aldı.

Neden gündemde?

Bu protestolar, Almanya'nın demokratik kamuoyunda aylardır süren rahatsızlığın sokağa taşan en somut yansımalarından biri olarak öne çıkıyor. AfD’nin özellikle doğu eyaletlerinde yükselen oy oranları, ülke genelinde “faşizme karşı” birleşen geniş bir sivil toplum hareketini tetiklemiş durumda. Olayın asıl gündem yaratma sebebi, protestoların büyüklüğü ve kararlılığıdır. NTV Haber’in de belirttiği gibi, eylemciler “abluka” taktiğiyle sadece ses çıkarmakla kalmayıp, aşırı sağın örgütlenme kabiliyetine doğrudan bir engel koymayı hedefledi. Göçmen ve Müslüman karşıtı söylemleriyle bilinen parti yetkililerinin, bu denli büyük bir halk tepkisiyle karşılaşması, uluslararası medyada da yankı buldu. Türkiye'de ise olay, Avrupa'da yükselen ırkçılık ve İslamofobi tehdidine karşı bir demokrasi mücadelesi olarak okunuyor.

Bilinmesi gerekenler

AfD, Alman istihbaratı tarafından “şüpheli aşırı sağcı vaka” olarak sınıflandırılıyor ve parti içindeki bazı gruplar “aşırılık yanlısı” oldukları gerekçesiyle takip altına alınmış durumda. Kongrenin yapıldığı şehirde toplanan insanlar sadece sol gruplardan değil, sendikalar, kiliseler, iklim aktivistleri ve sivil inisiyatiflerden oluşan çok geniş bir koalisyonu temsil ediyordu. Protestolar sırasında “Naziler dışarı” ve “Tüm Berlin antifaya nefret ediyor” benzeri sloganlar atıldı. Cumhuriyet'in haberine göre, göstericiler sabah saatlerinde alana yürürken çöp konteynerlerini ve inşaat bariyerlerini kullanarak barikatlar kurdu. Takvim gazetesi ise bu ablukayı “AfD krizi” olarak tanımlayarak partinin tabanında dahi kongreye katılım konusunda ciddi bir aksama yaşandığını aktardı. Aşırı sağcı partinin, Avrupa Parlamentosu seçimleri öncesi bu tür kitlesel eylemlerle karşılaşması, Almanya’daki siyasi tansiyonun ne kadar yükseldiğinin de bir göstergesidir.

Sırada ne var?

AfD yönetimi, yaşanan aksaklıklara rağmen kongre programını tamamlayarak özellikle Avrupa seçimleri için stratejik yol haritasını belirleme konusunda kararlı olduklarını duyurdu. Buna karşılık sivil toplum örgütleri, bu tür kitlesel ve barışçıl abluka eylemlerinin önümüzdeki süreçte diğer eyaletlerde de tekrarlanabileceğinin sinyalini veriyor. Almanya güvenlik birimleri, hem gösteri hakkı ile kamu düzeni arasındaki dengeyi sağlamak hem de siyasi etkinliklerin güvenliğini temin etmek amacıyla yeni güvenlik konseptleri üzerinde çalışıyor. Siyasi yorumcular, bu tür protestoların AfD’nin mağduriyet söylemini besleyerek kısa vadede tabanını konsolide etmesine yarasa da, orta ve uzun vadede kararsız merkez seçmende partiye yönelik olumsuz algıyı pekiştirebileceğini değerlendiriyor.