Ali Hamaney'e veda: İran, 2 ülke ve 5 şehirde düzenlenecek benzeri görülmemiş cenaze törenine hazırlanıyor

Ne oldu?

Hamaney veda töreni, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in ölümünün ardından başlatılan ve ülkenin yakın tarihindeki en kapsamlı devlet cenazesi olarak planlanan resmi matem programıdır. Resmi makamlar ve İran medyası, cenaze programının yalnızca başkent Tahran ile sınırlı kalmayacağını, beş farklı şehir ve iki ülkede eş zamanlı organizasyonlar düzenleneceğini duyurdu. İlk etapta naaşın başkentteki Musalla'da halkın ziyaretine açılması beklenirken, sürecin Irak'ın kutsal şehirlerinden Necef'e kadar uzanması planlanıyor. Lojistik açıdan dev bir operasyonu andıran bu sürecin 20 milyona yakın kişiyi aynı güzergahta bir araya getirebileceği iddia ediliyor.

Neden gündemde?

Hamaney'in yas merasimi, sadece Şii dünyasının değil, bölgesel jeopolitiğin de merkezine oturmuş durumda. 1989'dan bu yana İran'ın en üst otoritesi olan Hamaney'in ölümü, ülkede yeni bir dönemin kapısını araladı. Uzmanlar, bu cenaze töreninin yalnızca bir matem değil, aynı zamanda İran rejiminin halk tabanındaki gücünü gösterdiği kritik bir dayanışma testi olduğunu vurguluyor. Törene Irak ve Kürdistan Bölgesi'nden üst düzey siyasi ve dini figürlerin katılacak olması, İran'ın bölgedeki manevi nüfuzunun bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Ayrıca dünya basını, gözlerin İran'da olduğu bu dönemde, cenazeye katılım oranlarının rejimin popüler meşruiyeti açısından yakın takibe alındığını belirtiyor.

Bilinmesi gerekenler

Beş şehir ve iki ülkeye yayılan veda programının detayları netleşiyor. Tahran'da başlayacak resmi törenlerin, kutsal şehir Kum ve Hamaney'in doğum yeri olan Meşhed'i de kapsayacağı açıklandı. BBC'nin aktardığı bilgilere göre, bu kapsamlı rotanın son adresi Irak'ın Necef kenti olacak. Cenaze lojistiği için güzergah üzerinde dev güvenlik koridorları oluşturuldu. Milliyet gazetesinin servis ettiği bilgilerde, özellikle Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde yapılacak dini merasimlerin ardından kalabalığın sınır kapılarına yönlendirileceği belirtiliyor. Öte yandan Rudaw, Irak ve Kürdistan Bölgesi'nden sadece devlet erkânının değil, Haşdi Şabi grupları da dahil olmak üzere milis güç temsilcilerinin de törenlere akın edeceğini yazdı. Hamaney’in yerine kimin geçeceğine dair Uzmanlar Meclisi'ndeki belirsizlik ise bu dev vedanın gölgesinde süren en kritik perde arkası gündemi oluşturuyor.

Sırada ne var?

Resmi matem ilanıyla birlikte İran'da 40 gün boyunca çeşitli anma etkinliklerinin sürmesi bekleniyor. Asıl dikkat ise cenaze işlemleri tamamlandıktan hemen sonra toplanacak olan Uzmanlar Meclisi'ne çevrilmiş durumda. Anayasa gereği Meclis, Hamaney'in halefini belirlemek için derhal kapalı kapılar ardında çalışmalara başlayacak. Kaynaklar, Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi ve Ayetullah Mücteba Hamaney'in isimlerinin haleflik yarışında öne çıktığını iddia ediyor. Cenazeye on milyonlarca kişinin katılması beklense de, veraset sürecinin ne kadar sorunsuz ilerleyeceği merak konusu. Vietnam.vn’in ‘benzeri görülmemiş büyüklükte’ olarak nitelediği bu törenlerin, İran’ın post-Hamaney dönemine geçişte yönetimsel bir kırılma mı yoksa kontrollü bir devamlılık mı yaratacağı Türkiye ve dünya açısından da kritik önem taşıyor.