AKP Sözcüsü Çelik’ten net mesaj: Erdoğan bir sonraki seçimde cumhurbaşkanı adayı
AKP Sözcüsü Ömer Çelik, partisinin bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimindeki adayının Recep Tayyip Erdoğan olduğunu açıkladı. Bu açıklama, Erdoğan'ın anayasal olarak yeniden aday olup olamayacağına dair hukuki tartışmaların gölgesinde geldi.
Ne oldu?
Erdoğan cumhurbaşkanı adaylığı, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in yaptığı yazılı açıklamayla birlikte siyasi kulislerin ötesine geçerek resmi bir boyut kazandı. Çelik, partisinin yapılacak olan cumhurbaşkanlığı seçimindeki adayının mevcut Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğunu duyurdu. BBC Türkçe ve Euronews gibi uluslararası yayın organlarının da son dakika olarak geçtiği bu açıklama, Erdoğan’ın “adaylık” konusundaki belirsizliği ortadan kaldırdı. Açıklamada, Cumhur İttifakı’nın ortak iradesine vurgu yapılırken, seçimlerin zamanında yapılacağı mesajı yinelendi. Bu çıkış, özellikle anayasadaki “bir kişi en fazla iki defa cumhurbaşkanı seçilebilir” hükmü nedeniyle aylardır süren hukuki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Neden gündemde?
Konu, yalnızca bir aday belirleme sürecinden ibaret değil. Tartışmanın merkezinde, Recep Tayyip Erdoğan’ın 2014 ve 2018 yıllarında iki kez cumhurbaşkanı seçilmiş olmasına rağmen, 2023 seçimlerinin anayasa değişikliği sonrası yapılan “ilk seçim” sayılıp sayılmayacağı hukuk savaşı yer alıyor. AK Parti ve Cumhur İttifakı kanadı, 2018’de yürürlüğe giren başkanlık sisteminin yeni bir statü oluşturduğunu, bu nedenle 2023’ün Erdoğan için anayasal açıdan “ilk dönem” olduğunu savunuyor. Muhalefet ise bu yorumu reddederek, Erdoğan’ın herhangi bir şekilde aday olmasının açık bir anayasa ihlali olacağını dile getiriyor. MHP lideri Devlet Bahçeli’nin geçtiğimiz aylarda yaptığı çıkışlar ve terör örgütü PKK liderine yönelik çağrıları da, bu hukuki tıkanıklığı aşmaya yönelik siyasi bir manevra olarak değerlendiriliyor.
Bilinmesi gerekenler
Anayasanın 101. maddesi, bir kişinin en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebileceğini hükme bağlıyor. Ancak 2017 referandumuyla getirilen sistem değişikliği, cumhurbaşkanının aynı zamanda partili olmasının önünü açarken, bu iki dönemlik sınırın nasıl yorumlanacağına dair gri bir alan yarattı. AK Parti’nin hukukçu kurmayları, 2018’deki sistem değişikliği ile birlikte “sıfırlanan” bir makam olduğu tezini işliyor. Öte yandan, bir sonraki Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinde TBMM’nin erken seçim kararı alabilmesi için 360 milletvekilinin oyuna ihtiyaç duyulurken, Çelik’in açıklamaları erken seçim senaryolarını şimdilik gündemden düşürdü. Cem Küçük gibi iktidara yakın yorumcular, programlarında Erdoğan’ın bir dönem daha aday olmasının kesinleştiğini aylardır dillendiriyordu. Aile bireylerine yönelik spekülasyonlara ise Bilal Erdoğan’dan cevap gelmiş, siyasi kariyer hedefinin olmadığını bizzat belirtmişti.
Sırada ne var?
Siyasi kulislerde, Erdoğan’ın adaylık yolunun tamamen açılması için Meclis’te bir anayasa değişikliği ihtimali ya da Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) yapacağı yoruma bel bağlanması seçenekleri konuşuluyor. Cumhur İttifakı’nın Meclis’te anayasa değişikliği yapacak çoğunluğu 360’ı aşması fakat referandum barajı olan 400’e ulaşamaması nedeniyle, olası bir değişiklik teklifinin halkoyuna sunulması senaryosu masada. Muhalefetin tepkisine rağmen, AK Parti sözcüsünün bu net açıklaması, sahadaki teşkilatların moralini yükseltirken, seçmen nezdinde “değişim” tartışmalarını sonlandırmayı hedefliyor. Erdoğan’ın adaylığının kesinleşmesi, önümüzdeki süreçte enflasyonla mücadele ve dış politikadaki gelişmelerin seçim atmosferine nasıl yansıyacağı sorularını daha da kritik hale getiriyor.
Bu yazı BBC Türkçe, Euronews, Odatv, A Haber, Tesnim Haber Ajansı, Vikipedi ve TGRT Haber kaynaklarından derlenen bilgilerle oluşturulmuştur.
Sık Sorulan Sorular
AKP’nin resmi cumhurbaşkanı adayı kim oldu?
AKP Sözcüsü Ömer Çelik, partisinin bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimindeki adayının mevcut Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğunu açıkladı.
Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden aday olması anayasaya uygun mu?
Anayasanın 101. maddesine göre bir kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebiliyor. AK Parti, 2018’deki sistem değişikliğiyle yeni bir hukuki statü oluştuğunu ve Erdoğan’ın adaylığının anayasaya uygun olduğunu savunuyor. Muhalefete göre ise bu durum açık bir anayasa ihlalidir.
Erken seçim olacak mı?
AKP Sözcüsü Çelik’in açıklamalarına göre seçimlerin zamanında yapılması öngörülüyor. Meclis’te erken seçim kararı alınabilmesi için 360 milletvekilinin oyu gerekiyor.
Bilal Erdoğan siyasete giriyor mu?
Bilal Erdoğan geçtiğimiz aylarda yaptığı bir açıklamada, siyasi kariyer hedefinin olmadığını belirterek hakkındaki adaylık söylentilerini yalanladı.