AKP'li Zengin'den NATO medya krizi açıklaması: Gözler Vilnius Zirvesi'ndeki akreditasyon engelinde

Ne oldu?

NATO akreditasyonu açıklaması, AKP Grup Başkanvekili ve Tokat Milletvekili Özlem Zengin'in, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşecek NATO zirvesi öncesinde patlak veren medya akreditasyon krizine dair yaptığı değerlendirmedir. Zengin, aralarında Gazete Duvar, Bianet ve Medyascope gibi bağımsız yayın organlarının da bulunduğu bazı basın kuruluşlarına NATO tarafından akreditasyon verilmediği iddialarının ardından bir televizyon programında konuştu. "NATO Zirvesi'nde Türkiye'deki belli başlı bazı medya kuruluşlarına akreditasyon verilmediği doğru değil; muhalif medyanın akredite olduğu bir süreç yaşandı" diyen Zengin, konunun abartıldığını öne sürdü. Bu açıklama, uluslararası basında çıkan "NATO'dan Türk gazetecilere ambargo" haberlerinin Ankaralı bir yetkili tarafından ilk kez kamuoyu önünde yanıtlanması anlamına geliyor.

Neden gündemde?

Konu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahibi sıfatıyla katılacağı ve İsveç'in üyelik sürecinin kaderinin şekilleneceği kritik zirve öncesinde, uluslararası alanda Türkiye'nin basın özgürlüğü karnesinin yeniden mercek altına alınmasıyla gündemin üst sıralarına tırmandı. Euronews ve AFP gibi ajansların, başvuruları NATO ve ev sahibi ülke tarafından reddedilen gazetecilerin durumunu gündeme getirmesi, batı başkentlerinde Ankara'ya yönelik eleştirileri artırdı. İktidar kanadı ise, akreditasyon sürecinin yalnızca Türkiye'nin tasarrufunda olmadığını, NATO'nun genel güvenlik protokolleri çerçevesinde yürütüldüğünü savunuyor. Özlem Zengin'in açıklaması tam da bu noktada, "Türkiye fiilî bir sansür uygulamıyor, muhalif medya da orada" mesajını vermeyi amaçlıyor. Tartışma, Türkiye'nin dış politikadaki manevra alanı ile içerideki medya özgürlüğü tartışmalarının kesişim noktasında duruyor.

Bilinmesi gerekenler

• NATO zirvelerinde akreditasyon başvuruları, ev sahibi ülkenin istihbarat ve güvenlik birimlerinin olumlu görüşü ve NATO'nun nihai onayıyla sonuçlanıyor. Her iki tarafın da veto yetkisi bulunuyor.
• Özlem Zengin, bir grup bağımsız medya mensubunun akreditasyon alamadığını doğrudan yalanlamak yerine, "muhalif medyanın da akredite edildiği bir süreç" ifadesini kullandı. Bu, tüm medya kuruluşlarına eşit mesafede olunan bir tablo çizme çabası olarak yorumlandı.
• Cumhuriyet gazetesi, konuyu manşete taşırken "AKP’li Özlem Zengin'den NATO akreditasyonu açıklaması" başlığını kullandı. Bianet ise hazırlıkların dünyada nasıl yankı bulduğuna dair daha geniş bir analiz sundu.
• Ret kararlarının gerekçesi resmi olarak açıklanmazken, kulislerde bazı yayın organlarının geçmiş yayınlarının güvenlik riski olarak değerlendirildiği iddia ediliyor.

Sırada ne var?

Zirvenin 11-12 Temmuz tarihlerinde Vilnius'ta sorunsuz başlaması ve sonuç bildirgesi, konunun kapanması için kritik eşik olacak. Akreditasyon alamayan basın kuruluşları, Türkiye Gazeteciler Sendikası ve uluslararası basın özgürlüğü örgütleri aracılığıyla hukuki girişimlerini sürdüreceklerini duyurdu. Ankara cephesinde ise, özellikle İsveç ile yürütülen üçlü muhtıra müzakerelerinin tıkandığı bir dönemde, konunun uzatılarak bir restleşme malzemesi yapılmaması için itidalli bir dil korunmaya çalışılıyor. Özlem Zengin'in açıklaması kısa vadede tartışmaları yatıştırsa da, zirve başlamadan önce yeni bir akreditasyon iptali ya da engeli yaşanması, krizi yeniden alevlendirebilir.