Ahmed Şara kimdir? SDG’siz parlamento düzeninde yeni hamleler ve Türkiye ile kritik temas
Suriye'de Cumhurbaşkanı Ahmed Şara yönetimi, açıkladığı yeni parlamento yapısında SDG çizgisine yakın Kürtleri dışarıda bırakırken, Türkiye ile güvenlik ve ekonomi eksenli üst düzey görüşmeleri sıklaştırmasıyla gündemde.
Ne oldu?
Ahmed Şara, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin yeni cumhurbaşkanı olarak göreve başlamasının ardından ülkenin siyasi yapısını şekillendirmeye yönelik kritik bir adım attı. Yeni parlamento için belirlenen isimler ve dışarıda bırakılan gruplar, Şam yönetiminin nasıl bir siyasi denklem kurmaya çalıştığını gözler önüne serdi. Özellikle Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) yakın Kürt grupların Meclis dışında tutulması, buna karşın Suriye Kürt Ulusal Konseyi'ne (ENKS) mensup isimlerin yeni yapıya dahil edilmesi büyük yankı uyandırdı. Eş zamanlı olarak Şara, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya'nın Şam ziyaretini kabul ederek iki ülke arasında ortak güvenlik adımlarını masaya yatırdı.
Neden gündemde?
Ahmed Şara, bir yandan ülke içindeki siyasi temsiliyet sorununu çözmeye çalışırken, diğer yandan uluslararası arenada meşruiyetini pekiştirme çabası sürdürüyor. Parlamento hamlesi, HTŞ liderliğindeki yönetimin Esad sonrası dönemde iktidarı nasıl merkezileştirdiğini gösteriyor. Terör örgütü PKK/YPG ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle Türkiye'nin de yakından takip ettiği SDG'nin dışlanması, Ankara ile Şam arasındaki diyaloğun güvenlik boyutunda ilerlediğine işaret ediyor. Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed Bin Zayid ile gerçekleştirdiği telefon diplomasisi, Şara'nın Körfez ülkeleriyle yeniden inşa sürecine mali destek arayışında olduğunu ortaya koyuyor.
Bilinmesi gerekenler
Ebu Muhammed el-Colani kod adıyla bilinen Ahmed Hüseyin eş-Şara, Suriye iç savaşının en radikal döneminde El-Kaide'nin Suriye kolu olarak kurduğu El-Nusra Cephesi'nin lideriydi. Daha sonra örgütün adını Heyet Tahrir eş-Şam (HTŞ) olarak değiştirerek El-Kaide bağlarını kopardığını iddia etti ve cihatçı söylemi yumuşatarak teknokratik bir yerel yönetim modeline yöneldi. Aralık 2024'teki muhalif saldırılarla Beşşar Esad rejimini deviren koalisyonun baş aktörü oldu. Ocak 2025'te cumhurbaşkanı olarak atanan Şara, ABD tarafından halen arananlar listesinde yer alsa da Batı ile temkinli bir normalleşme süreci yürütüyor. Yeni parlamento yapısındaki seçimler, onun iktidarını konsolide etme stratejisinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Sırada ne var?
Uluslararası kamuoyunun beklentisi, Ahmed Şara liderliğindeki geçiş hükümetinin ne zaman genel seçimlere gideceği ve anayasal düzeni nasıl tesis edeceği üzerinde yoğunlaşıyor. SDG ile devam eden gerilimin askeri mi yoksa siyasi yollarla mı çözüleceği belirsizliğini koruyor. Türkiye ile yapılan temasların, sınır güvenliği ve mültecilerin geri dönüşü konusunda somut yol haritalarına dönüşmesi bekleniyor. Şara yönetiminin, Arap Birliği ve Batılı devletlerden sağlayacağı mali destekler, savaşın harap ettiği ülkenin yeniden imarında kritik rol oynayacak.
Sık Sorulan Sorular
Ahmed Şara kimdir?
Ahmed Şara, 29 Ocak 2025'ten beri Suriye Cumhurbaşkanı olarak görev yapan siyasetçi ve eski askeri komutandır. Daha önce El-Nusra Cephesi ve Heyet Tahrir eş-Şam'ın (HTŞ) lideri olarak Esad rejimini deviren askeri operasyonlarda kilit rol oynadı.
Ahmed Şara'nın parlamento hamlesinde neden SDG dışarıda bırakıldı?
SDG'nin dışarıda bırakılması, Şam yönetiminin SDG'nin omurgasını oluşturan YPG'yi terör örgütü PKK'nın Suriye uzantısı olarak görmesi ve askeri-siyasi ağırlığını tanımak istememesiyle ilişkilendiriliyor. Buna karşın Suriye Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) gibi muhalif Kürt gruplara yeni parlamentoda yer verildi.
Türkiye'nin Ahmed Şara ile temasları ne anlama geliyor?
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya'nın Şam ziyareti, iki ülke arasında ortak güvenlik adımlarının ele alındığını gösteriyor. Bu temaslar, sınır güvenliği, PKK/YPG ile mücadele ve Suriyeli mültecilerin güvenli geri dönüşü konularında Şam ile Ankara'nın iş birliğini derinleştirme arayışına işaret ediyor.