AfD kongre eylemi nedir? Almanya'da Erfurt'ta polis ve göstericiler arasında sert müdahale

Ne oldu?

AfD kongre eylemi, Almanya'nın Erfurt kentinde aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin düzenlediği kongreye karşı 28 Haziran 2024 tarihinde gerçekleştirilen kitlesel protesto gösterisidir. Yaklaşık 20 bin kişi, partinin federal seçim programını belirlemek üzere toplandığı kongreyi engellemek amacıyla sokaklara döküldü. Göstericiler kongre alanına giden yolları kapatmaya çalışırken, güvenlik güçleri geniş çaplı barikatlar kurarak yoğun güvenlik önlemleri aldı. Eylemler sırasında polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı; biber gazı ve cop kullanıldığı bildirildi. Yetkililer, delegelerin kongre salonuna ulaşmasını sağlamak için sert müdahalelerin kaçınılmaz olduğunu savundu.

Neden gündemde?

Almanya'da bir süredir yükselişte olan aşırı sağa karşı toplumsal muhalefetin büyüklüğünü göstermesi açısından kritik bir sınav olarak görülüyor. AfD'nin özellikle göçmen karşıtı söylemi ve radikal Avrupa şüpheciliği, ülke genelindeki huzursuzluğu doğrudan sokağa yansıtıyor. Erfurt'taki kongre gündemi, partinin Avrupa Parlamentosu seçimlerindeki başarısının ardından Almanya'daki eyalet seçimleri öncesinde daha da saldırgan bir çizgiye kayması beklentisiyle dikkat çekiyordu. Polisin orantısız güç kullandığı iddiaları ise hem ulusal hem de uluslararası basında demokratik protesto hakkının sınırlarına yönelik soru işaretleri oluşturdu. Bu gelişmeler, konuyu Türkiye kamuoyu için de takip edilmesi gereken bir uluslararası gündem maddesi haline getiriyor.

Bilinmesi gerekenler

Bundan birkaç yıl öncesine kadar bölgesel bir fenomen olarak görülen AfD, son anketlerde ülke genelinde ikinci parti konumuna yükselmiş durumda. Erfurt'taki toplantının gündeminde Avrupa Birliği'nden çıkış, sıkı göç politikaları ve Alman Markı'na dönüş gibi radikal başlıklar vardı. Protestocular ise ırkçılığa, yabancı düşmanlığına ve Müslüman karşıtı politikalara karşı bir araya geldi. Organizatörler, “Sessiz kalma, ses çıkar” sloganıyla hareket eden geniş bir sivil toplum koalisyonundan oluşuyordu. Eyleme katılımın yüksek olması, özellikle Thüringen eyaletindeki siyasi atmosferin ne kadar gerilimli olduğunun bir göstergesi. Polis şiddeti iddiaları ise bölgede daha önce sol grupların eylemlerinde de benzer tartışmalara yol açmıştı.

Sırada ne var?

Erfurt'taki müdahalelere ilişkin hukuki süreçlerin başlatılması ve polis şiddetine maruz kalanların ifadelerinin toplanması bekleniyor. Almanya İçişleri Bakanlığı, operasyonun orantılılığını soruşturma sözü verirken, muhalefet partileri meclis araştırması talep ediyor. Siyasi olarak ise gözler eylül ayında Doğu Almanya'daki Thüringen, Saksonya ve Brandenburg eyaletlerinde yapılacak seçimlere çevrilmiş durumda. Anketler AfD'yi bu üç eyalette birinci parti olarak gösteriyor. Sivil toplum kuruluşları, Erfurt'taki gibi kitlesel protestoların seçimler öncesinde daha da yoğunlaşacağının sinyalini verdi. Tüm bu gelişmeler, Alman demokrasisinin karşı karşıya olduğu en büyük meydan okumalardan biri olarak değerlendiriliyor.