ABD Savunma Bakanı Hegseth'in F-35 gündemli İsrail ziyareti neden iptal edildi?
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in, Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının tedariki konusunun da masada olacağı belirtilen İsrail ziyareti iptal edildi. İptal kararının perde arkası merak konusu.
Ne oldu?
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, planlanan İsrail ziyaretini iptal etti. TRT Haber başta olmak üzere çeşitli kaynaklarda yer alan bilgilere göre, ziyaretin ana gündem maddelerinden birinin Türkiye'ye F-35 savaş uçaklarının tedariki meselesi olması bekleniyordu. Pentagon veya İsrail makamlarından iptal gerekçesine dair henüz resmi bir açıklama yapılmış değil. Ancak bu gelişme, özellikle Türkiye-ABD ilişkileri ve F-35 programı özelinde dikkatleri üzerine çekti. ABD Savunma Bakanlığı, 18 Eylül 1947’de kurulmuş olup karargahı Washington DC’deki Pentagon’dur. Bakan, doğrudan ABD Başkanı'na bağlı olarak görev yapmaktadır.
Neden gündemde?
Konunun Türkiye için hassasiyeti, Ankara'nın uzun süredir F-35 programına geri dönme isteğinden kaynaklanıyor. Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın almasının ardından programdan çıkarılmıştı. İsrail ise bölgedeki hava üstünlüğünü korumak adına Türkiye'nin F-35 tedarikine geleneksel olarak şüpheyle yaklaşıyor. Hegseth'in ziyareti sırasında İsrail'in bu konudaki itirazlarını iletmesi ve Washington ile Tel Aviv arasında bir mutabakat sağlanması ihtimali değerlendiriliyordu. Ziyaretin iptali, bu kritik eşikte taraflar arasında bir anlaşmazlık veya takvimsel bir pürüz olabileceği yorumlarına neden oldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın yakın zamanda Savunma Bakanlığı'nın adını 'Savaş Bakanlığı' olarak değiştiren bir kararnameye imza atması da kurumun son dönemdeki agresif dönüşümünü gösteriyor.
Bilinmesi gerekenler
F-35 programı, ABD’nin müttefikleriyle ortaklaşa yürüttüğü en büyük savunma projelerinden biri konumunda. Türkiye daha önce programın hem alıcısı hem de üretim ortağıydı. S-400 krizi sonrası Washington, CAATSA yaptırımları kapsamında Ankara'yı devre dışı bıraktı. İsrail ise halihazırda F-35'in envanterinde bulunduğu ve operasyonel olarak kullandığı ender ülkeler arasında yer alıyor. Hegseth'in iptal edilen ziyareti, ABD'nin Orta Doğu'daki askeri öncelikleri ile NATO müttefikleri arasındaki dengeyi nasıl yöneteceğine dair ipuçları taşıyabilirdi. İptal kararının, İsrail'in iç siyasi dinamikleri veya bölgede devam eden operasyonel yoğunlukla bağlantılı olabileceği de değerlendiriliyor.
Sırada ne var?
ABD Savunma Bakanı'nın İsrail ziyaretinin önümüzdeki günlerde yeniden planlanıp planlanmayacağı belirsiz. Diplomatik kaynaklar, ikili temasların başka kanallar üzerinden sürdüğüne işaret ediyor. Türkiye cephesinde ise F-35 tedarikiyle ilgili beklentiler korunuyor; Ankara yetkilileri daha önce yaptıkları açıklamalarda, S-400'lerin konuşlandırılmasına yönelik esnek çözüm önerilerine açık olduklarını dile getirmişti. Washington yönetiminin bu talebe yanıtının ne olacağı, Türkiye-ABD savunma iş birliğinin geleceğini belirleyecek ana etkenlerden biri olarak masada duruyor.
Sık Sorulan Sorular
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in İsrail ziyareti neden iptal edildi?
Pentagon'dan henüz resmi bir gerekçe açıklanmadı. Ziyaretin ana başlıklarından birinin Türkiye'ye F-35 satışı olduğu belirtilirken, iptalin arkasında takvim uyuşmazlığı, İsrail'in itirazları veya bölgesel gelişmeler olabileceği değerlendiriliyor.
Türkiye F-35 programına geri dönebilecek mi?
Türkiye, S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle programdan çıkarılmıştı. Ankara'nın geri dönüş talebi Washington'da zaman zaman gündeme gelse de, İsrail'in bu konudaki tutumu ve ABD Kongresi'ndeki yasal engeller süreci karmaşıklaştırıyor.
ABD Savunma Bakanlığı'nın yeni adı ne oldu?
ABD Başkanı Donald Trump, Eylül ayı başında imzaladığı bir kararname ile Savunma Bakanlığı'nın adını 'Savaş Bakanlığı' olarak değiştirdi.