ABD Kongresi'nden Trump'a rağmen tarihi 'İran savaşını durdurma' hamlesi

Ne oldu?

İran savaşını durdurma, ABD Temsilciler Meclisi'nin 4 Haziran 2026'da Donald Trump yönetiminin İran'a yönelik askeri müdahalesini sınırlandırmak amacıyla kabul ettiği tarihi bir yasa tasarısına işaret ediyor. Stratejik Düşünce Enstitüsü'nün de dikkat çektiği bu gelişme, 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'ın çeşitli şehirlerine geniş çaplı hava saldırıları düzenlemesiyle başlayan 2026 İran Savaşı'nın seyrini değiştirebilecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Tasarı, Başkan'ın Kongre onayı olmaksızın İran'a yönelik askeri operasyonları sürdürmesini engellemeyi hedefliyor ve yasama organının savaş yetkileri konusunda yürütmeye karşı net bir meydan okuması anlamına geliyor.

Neden gündemde?

Bu karar, ABD'nin İran politikasında yaşanan derin bölünmeyi gözler önüne seriyor. İran'da eski dini lider Ali Hamaney'in 28 Şubat saldırılarında hayatını kaybetmesinin ardından ülkede binlerce kişinin cenaze törenlerine katılması, çatışmanın bölgesel etkilerini daha da görünür kılmıştı. Kongre'deki bu hamle, Trump'ın askeri stratejisine duyulan güvensizliğin partiler üstü bir nitelik kazandığını gösteriyor. Mepa News'in "ABD Senatosu'ndan Trump'a soğuk duş" başlığıyla duyurduğu tasarı, Bloomberght kaynaklarına göre petrol piyasalarında da anında yankı buldu ve fiyatlarda devam eden düşüş eğilimini pekiştirdi. TRT Haber'in de altını çizdiği gibi, bu adım sadece bir savaş karşıtlığı değil; aynı zamanda yasama organının anayasal yetkilerini hatırlatan kurumsal bir tepki olarak tarihi önem taşıyor.

Bilinmesi gerekenler

2026 İran Savaşı, Vikipedi kayıtlarına göre 28 Şubat 2026 sabahı ABD ve İsrail'in eş zamanlı hava saldırılarıyla başladı. Operasyonun gerekçesi olarak İran'ın nükleer programı ve bölgedeki milis güçlere verdiği destek gösteriliyor. Ancak Temsilciler Meclisi'nde kabul edilen durdurma kararı, yürütmenin Kongre'yi yeterince bilgilendirmediği ve askeri eylemlerin ulusal güvenliği tehdit edecek boyutlara ulaştığı argümanına dayanıyor. Tasarının yasalaşması için Senato onayı ve Başkan'ın vetosunun aşılması gerekiyor; bu süreç ABD siyasetinde önümüzdeki günlerin en kritik başlıklarından biri olacak.

Çatışmanın bölgesel yansımaları da dikkate değer. Hürriyet'in aktardığı son dakika haberlerinde, İsrail'in olası bir ateşkesi bozma ihtimaline karşı diplomatik kanalların yoğun biçimde kullanıldığı belirtiliyor. CNN Türk'ün YouTube yayınında değerlendirilen "İran savaşı tamamen bitti mi?" sorusu ise henüz net bir yanıt bulmuş değil. Fulya Öztürk'ün İran'dan aktardığı izlenimler, halkın bir yandan savaşın sona ermesini isterken diğer yandan dış müdahaleye karşı tepkisinin yüksek olduğunu gösteriyor. Stratejik Düşünce Enstitüsü analistleri, İran'ı bölmeye veya iç savaş çıkarmaya yönelik girişimlerin uzun vadede bölgeyi daha istikrarsız hale getirebileceği uyarısında bulunuyor.

Sırada ne var?

Tasarının Senato'daki kaderi belirleyici olacak. Eğer üst kanattan da geçerse, bu Trump'ın başkanlığı boyunca Kongre tarafından savaş yetkileri konusunda alınan en sert önlem olarak kayda geçecek. Başkan'ın veto kartını kullanması beklenirken, Kongre'nin vetoyu geçersiz kılmak için üçte iki çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağı belirsiz. Petrol piyasalarındaki düşüş eğilimi ise ateşkes beklentisinin şimdiden fiyatlandığını gösteriyor. İran tarafında ise Hamaney'in yerine geçecek dini liderin belirlenmesi süreci devam ederken, ülke içindeki tansiyonun savaşın seyrini nasıl etkileyeceği yakından izleniyor. İsrail'in tutumu da ateşkesin kalıcılığı açısından kritik bir değişken olmayı sürdürüyor. Tüm bu gelişmeler, Orta Doğu'da yeni bir güç dengesinin şekillenmekte olduğuna işaret ediyor.