ABD İsrail operasyon yasağı: Beyaz Saray'dan Lübnan'da 'sınırsız hareket' yetkisine fren iddiası

Ne oldu?

ABD İsrail operasyon yasağı, Washington yönetiminin İsrail'e Lübnan topraklarında daha önce tanıdığı 'sınırsız hareket' yetkisini kaldırdığı yönündeki iddialarla gündeme geldi. İsrail Kanal 13 televizyonunun üst düzey bir kaynağa dayandırdığı haberine göre ABD, İsrail'in Lübnan'daki operasyonel serbestisini sınırlandırma kararı aldı. Haber, İsrail basınında geniş yankı bulurken, kararın arka planında Başkan Trump ile Başbakan Netanyahu arasındaki gerilimin etkili olduğu belirtiliyor. Henüz resmi bir teyit gelmemiş olsa da, iddia Orta Doğu'da zaten yüksek olan tansiyonu daha da artırmış durumda. Gelişme, ABD'li Senatör Bernie Sanders'ın İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in 'Lübnan yansın' sözlerine sert tepki gösterdiği bir döneme denk geldi. Sanders, Ben-Gvir'i 'savaş suçlusu' olarak nitelendirirken, bu çıkışın da Washington'daki rahatsızlığı yansıttığı yorumları yapılıyor.

Neden gündemde?

Bu iddia, ABD-İsrail ilişkilerinde nadiren görülen türden bir kırılma anına işaret ettiği için gündemin ilk sıralarında yer alıyor. Geleneksel olarak İsrail'in en büyük askeri ve diplomatik destekçisi konumundaki ABD'nin, Tel Aviv'in sahada elini serbest bırakan bir yetkiyi geri çekmesi, bölgesel güç dengeleri açısından kritik bir sinyal. Özellikle Lübnan'da Hizbullah ile yaşanan gerilim ve zaman zaman İsrail'in kuzey sınırına yönelik tehditler düşünüldüğünde, böyle bir kısıtlamanın İsrail'in askeri planlamalarını doğrudan etkilemesi beklenir. Üstelik haber, Pentagon'da MOSSAD ile ilgili istihbarat gerilimlerinin konuşulduğu, İsrail'in ABD'yi 'kullandığına' dair şok iddiaların ortaya atıldığı bir süreçte geldi. Tüm bunlar, iki müttefik arasında perde arkasında ciddi bir güven bunalımı yaşandığı izlenimini güçlendiriyor. Kamuoyunda Trump'ın 'Netanyahu'nun sınırsız yetkisini elinden aldı' şeklinde yorumlanan hamle, iç politikada da tartışma yarattı; bir kesim İsrail'in güvenliğinin tehlikeye atıldığını savunurken, diğer bir kesim bölgesel bir savaşın önlenmesi için geç kalınmış bir adım olarak değerlendiriyor.

Bilinmesi gerekenler

Öncelikle bu bir iddia, henüz ne Beyaz Saray'dan ne de İsrail hükümetinden resmi bir doğrulama yapılmış değil. İsrail basınına yansıyan bilgiler, isimsiz 'üst düzey bir yetkiliye' dayanıyor. Haberde 'sınırsız hareket yetkisi' ile tam olarak neyin kastedildiği detaylandırılmış değil; bu yetkinin ateşkes şartlarıyla mı, hedef listesiyle mi, yoksa coğrafi kapsamla mı ilgili olduğu belirsiz. Bağlamı anlamak için şu nokta önemli: Şubat 2026'da ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak operasyon başlattığı duyurulmuş, bölgede gerilim hızla tırmanmıştı. Bu süreçte İsrail'in Lübnan üzerinden Hizbullah'a karşı daha agresif bir tutum takınmak istediği, buna karşılık Washington'un daha temkinli davrandığı biliniyor. Bu gerilim hattı, Senatör Sanders'ın Ben-Gvir tepkisinde de kendini gösteriyor. Sanders'ın 'savaş suçlusu' ifadesi, bir ABD senatörünün İsrailli bir bakana yönelttiği en ağır suçlamalardan biri olarak kayda geçti.

Sırada ne var?

Eğer iddia doğrulanırsa, ilk etki sahası Lübnan-İsrail sınır hattında hissedilecektir. İsrail'in Hizbullah'a karşı operasyonel takvimi ve yöntemleri üzerinde Washington'un daha sıkı bir denetim kuracağı, her askeri adımın önceden koordinasyon gerektireceği bir döneme girilebilir. Bu durum, Netanyahu hükümeti içinde ABD karşıtı söylemleriyle bilinen Ben-Gvir gibi aşırı sağcı isimlerin tepkisini çekebilir ve koalisyon içinde yeni bir krize yol açabilir. Diplomatik cephede ise ABD'nin bu hamlesi, Avrupa başkentlerinde ve bölge ülkelerinde 'Washington nihayet İsrail'i dizginliyor' şeklinde okunabilir. Yakın vadede gözler, önümüzdeki günlerde yapılması muhtemel bir resmi açıklamada olacak. Ne Beyaz Saray Sözcüsü'nden ne de İsrail başbakanlık ofisinden şimdiye kadar bir yalanlama gelmemesi, iddianın ciddiyetini artıran bir unsur olarak değerlendiriliyor.