ABD-İsrail-İran üçgeninde suikast krizi: İddiaların perde arkası

Ne oldu?

ABD’nin, İsrail’in İranlı yetkililere yönelik planladığı suikast girişimini engellediğine dair uluslararası basında çarpıcı iddialar yer aldı. New York Times (NYT), Anadolu Ajansı ve TRT Haber’in de aralarında bulunduğu çok sayıda medya kuruluşunun servis ettiği haberlere göre Washington, nükleer müzakerelerin devam ettiği hassas bir dönemde İsrail’in İranlı temsilcilere suikast düzenlemeyi planladığına kanaat getirdi. Bunun üzerine ABD yönetimi, Tahran’ı bilgilendirerek olası bir operasyonun önüne geçti. İddia, iki müttefik arasındaki perde arkası gerilimi gözler önüne sererken, olaya ilişkin resmi kaynaklardan şimdilik net bir açıklama yapılmış değil.

Neden gündemde?

Söz konusu iddia, uluslararası diplomaside nadir görülen bir durumu işaret ediyor: Bir NATO müttefikinin, diğer bir müttefikinin askeri planına karşı rakip ülkeyi uyarması. Haber, İran ile Batı arasında nükleer anlaşma için kritik temasların yaşandığı döneme denk geldiği için jeopolitik dengeler açısından büyük önem taşıyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin İran’ın nükleer programına karşı askeri seçenekleri sürekli gündemde tuttuğu biliniyor. Ancak ABD Başkanı Joe Biden yönetiminin diplomatik çözüm arayışını sabote edebilecek bu tür bir suikastı önlemeye çalışması, sahada müttefikler arasında derin bir stratejik ayrışma olduğu yorumlarını güçlendirdi. NTV Haber’in aktardığına göre istihbarat, ABD’nin İsrail’in planlarından haberdar olmasının ardından dolaylı kanallarla İran’a iletildi.

Bilinmesi gerekenler

Haber 7 ve SonDakika’nın da farklı başlıklarla okuyucularına duyurduğu gelişme, ABD basınının isimsiz istihbarat yetkililerine dayandırdığı bilgilere dayanıyor. Resmi bir teyit henüz mevcut değil. İddiaların odağında, müzakerelerde görev alan üst düzey İranlı diplomatlar veya güvenlik bürokratları olabileceği belirtilirken, isim ve yer detayı paylaşılmadı. TRT Haber’in servisinde, olayın “ABD’den İran’a suikast uyarısı” başlığıyla verilmesi, konunun Türkiye’de de yakından takip edildiğini gösteriyor. Anadolu Ajansı ise ABD basınına atıfla, Washington’un müzakereler sırasında böyle bir planın varlığına ikna olduğunu aktardı. Uzmanlar, İsrail’in İran nükleer programına yönelik suikast ve sabotaj operasyonlarını uzun süredir yürüttüğüne dikkat çekerek, bu kez ABD’nin diplomatik kulvarı kapatmamak için devreye girmiş olabileceğini vurguluyor.

Sırada ne var?

İddiaların resmiyet kazanmaması nedeniyle şu an için en kritik beklenti, taraflardan gelecek yalanlama ya da üstü kapalı teyit açıklamaları. İran tarafı konuya ilişkin temkinli bir sessizlik içinde. İsrail ise geleneksel pozisyonunu koruyarak ne doğrulama ne de net bir inkâr yoluna gitti. Diplomasi çevreleri, önümüzdeki günlerde ABD Kongresi’nde ya da kapalı istihbarat brifinglerinde konunun daha fazla aydınlanabileceğini belirtiyor. Nükleer müzakerelerin seyri, iddiaların ortaya çıktığı bu zamanlamada daha da kritik hale geldi. Eğer iddialar doğrulanırsa, İsrail ile Biden yönetimi arasındaki güven bunalımı derinleşebilir. Bu gelişme aynı zamanda Ortadoğu’da gölge savaşının hangi boyutlara ulaştığını göstermesi açısından da hafızalara kazınacak türden.