ABD'den Türkiye'ye jet motoru satışı sinyali: KAAN için milyon dolarlık anlaşma masada

Ne oldu?

ABD jet motoru satışı, Donald Trump yönetiminin Türkiye’ye, yerli savaş uçağı KAAN programında kullanılmak üzere General Electric (GE) üretimi savaş uçağı motorlarının satışını ilerletme kararıdır. Reuters haber ajansı, konuya yakın dört farklı kaynağa dayanarak aktardığı haberde, satış paketinin yüz milyonlarca dolar değerinde olduğunu ve onlarca motoru kapsadığını yazdı. Söz konusu anlaşmanın büyüklüğü bazı kaynaklarda 700 milyon dolar olarak da ifade ediliyor. Haber, önümüzdeki günlerde yapılacak NATO zirvesi öncesinde Ankara-Washington hattında dikkat çeken bir gelişme olarak yorumlandı. Resmi bir teyit henüz gelmiş değil; ancak kulislerdeki hareketlilik, satışa yönelik niyetin ciddiyetini ortaya koyuyor.

Neden gündemde?

Bu satış sinyali, Türkiye’nin en kritik savunma sanayii projelerinden biri olan Milli Muharip Uçak KAAN’ın kalbi sayılabilecek motor tedarikiyle doğrudan ilgili olduğu için gündemde. KAAN’ın ilk prototiplerinde ve ilk faz seri üretiminde General Electric’in F110 motorunun kullanılması uzun süredir masadaki en güçlü seçenekti. ABD’deki onay süreçlerinde yaşanan tıkanıklıklar, Türkiye’yi alternatif motor arayışlarına itmişti. Trump yönetiminin bu adımı, iki ülke arasında son dönemde düzelmeye başlayan savunma ticaretine yeni bir ivme kazandırabilir. Ayrıca haberin NATO zirvesi öncesine denk gelmesi, kararın yalnızca ticari değil, aynı zamanda güçlü bir jeopolitik mesaj olduğu yorumlarına yol açtı. Kongre’nin daha önce Türkiye’ye yönelik silah satışlarında engelleyici bir tavır takındığı düşünüldüğünde, Beyaz Saray’ın bu hamlesi bir “Kongre’ye rest” olarak da okunuyor.

Bilinmesi gerekenler

Tartışılan motor, General Electric F110-GE-129’dur ve şu an F-16 savaş uçaklarında da kullanılıyor. KAAN’ın ilk uçuş denemelerinde de yine aynı motor geçici çözüm olarak yer almıştı. Türkiye, uzun vadede yerli motor üretmeyi hedeflese de uçağın operasyonel kabiliyet kazanması için kısa ve orta vadede yabancı bir motor tedarikine ihtiyaç duyuyor. ABD tarafında yürütmenin satışa yeşil ışık yakması, sürecin hemen tamamlanacağı anlamına gelmiyor; daha önceki silah satışlarında olduğu gibi Kongre’nin sessiz kalması veya resmi bildirim süresinin dolması beklenecek. Satışa konu olan paketin detayları netleşmedi; motor sayısı, teslimat takvimi ve nihai fiyat konusunda resmi açıklamalar yakından takip ediliyor.

Sırada ne var?

Gözler şimdi NATO zirvesi ve zirve sırasında gerçekleşmesi muhtemel ikili görüşmelerde. Zirve sırasında sözlü mutabakatların somut adımlara dönüşmesi bekleniyor. ABD yönetiminin Kongre’ye resmi satış bildirimini hangi tarihte yapacağı ve Kongre’den nasıl bir tepki alacağı ise sürecin kaderini belirleyecek. Türkiye cephesinde ise Savunma Sanayii Başkanlığı ve TUSAŞ yetkililerinin, olası F110 motoru tedarikinin KAAN’ın seri üretim takvimine etkisine dair bir yol haritası paylaşması gündeme gelebilir. Motor anlaşmasının resmiyet kazanması, KAAN projesi için bir dönüm noktası olarak görülürken, Ankara’nın eş zamanlı yürüttüğü yerli motor geliştirme çalışmalarının da bundan etkilenip etkilenmeyeceği merak konusu.