6 ay-6 bin km kuralı 2027'ye kadar uzatıldı: Piyasaya etkisi ne olacak?

Ne oldu?

6 ay-6 bin km kuralı, sıfır kilometre bir aracın ilk tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmeden veya 6 bin kilometre yol yapmadan ikinci el olarak satılmasını yasaklayan düzenlemedir. Ticaret Bakanlığı tarafından hayata geçirilen bu uygulama, otomotiv sektöründe stokçuluk ve fırsatçı fiyat artışlarının önüne geçmek için tasarlandı. Resmi Gazete'de yayımlanan son kararla birlikte kuralın geçerlilik süresi 1 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Yetki belgesi olmayan gerçek veya tüzel kişilerin bu şartı taşımayan araçları ilan platformlarında pazarlaması veya satması yasak kapsamında kalmaya devam edecek.

Neden gündemde?

Kuralın süresinin dolmasına günler kala yapılan uzatma kararı, ikinci el piyasasının geleceği açısından kritik bir eşik olarak görülüyor. Düzenleme ilk yürürlüğe girdiğinde, sıfır araç bayilerinde oluşan uzun teslimat sürelerini fırsata çeviren bazı kişi ve galeriler, araçları alır almaz yüksek kâr marjıyla ilana çıkarıyordu. Bu durum hem sıfır hem de ikinci el fiyatlarını yapay olarak şişiriyordu. Kural sayesinde bu tür spekülatif alımlar büyük oranda kesildi. Uzatma kararı, özellikle yıl sonu kampanyalarıyla sıfır araç almayı planlayan tüketiciler ve ikinci el fiyatlarındaki dengelenmeyi takip eden sektör oyuncuları tarafından yakından izleniyor.

Bilinmesi gerekenler

Düzenleme, doğrudan bireysel son kullanıcıyı değil, yetki belgesiz ticari satıcıları hedef alıyor. Buna göre bir kişi, kendi adına aldığı sıfır aracı 6 ay ve 6 bin kilometre kuralına takılmadan kullanabiliyor; ancak bu aracı ticari amaçla satabilmesi için şartların dolması gerekiyor. İlan platformları da bu süreçte sorumluluk taşıyor. İlan girerken sistem, aracın plaka ve tescil bilgilerini sorgulayarak kurala uymayan araçların yayınlanmasına otomatik olarak engel oluyor.

Denetimler oldukça sıkı. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, kuralı ihlal eden bayi ve galerilere bugüne kadar yaklaşık 53 milyon TL, ilan kısıtlamasına uymayan kişi ve işletmelere ise 93 milyon TL'nin üzerinde idari para cezası uygulandı. Bir araç için kesilebilecek ceza 300 bin TL'ye kadar çıkabiliyor. Ayrıca ağır ihlallerde yetki belgesi iptali gibi yaptırımlar da devreye giriyor. Kurala rağmen sahte fatura veya kilometre ile oynama gibi yöntemlerle denetimleri aşmaya çalışanlara karşı bakanlık müfettişleri saha ve ilan platformları üzerinden düzenli tarama yapıyor.

Sırada ne var?

Sektör temsilcileri, 2027'ye kadar uzatılan bu kuralın otomotiv piyasasında kalıcı bir mekanizma haline gelmesini bekliyor. Ticaret Bakanlığı'nın, ikinci el araç satışında yetki belgesi şartı ve güvenli ödeme sistemi gibi diğer düzenlemelerle birlikte bu kuralı uzun vadeli bir piyasa standardına dönüştürmesi öngörülüyor. Öte yandan, Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde grup muafiyet yönetmeliğindeki olası değişikliklerin, yetkili satıcılar ile bağımsız galeriler arasındaki rekabet dengelerini yeniden şekillendirebileceği konuşuluyor. Tüketiciler açısından ise sıfır araç tedarik zincirindeki normalleşme devam ettiği sürece, kuralın ikinci el fiyatlarını aşağı yönlü destekleyen etkisinin süreceği değerlendiriliyor.