6 Ay 6 Bin Km kuralı 2027’ye kadar uzatıldı: İkinci el piyasasında neler değişecek?

Ne oldu?

6 Ay 6 Bin Km kuralı, Ticaret Bakanlığı tarafından ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretinde haksız rekabeti ve fırsatçılığı önlemek amacıyla getirilen kritik bir düzenlemedir. Bakanlık, süresi dolmasına kısa bir süre kala yaptığı açıklamayla, otomotiv ticaretinde yetkili bayiler ve oto galericiler için geçerli olan bu pazarlama ve satış kısıtlamasının 2027 yılına kadar uzatıldığını duyurdu. İlk olarak Eylül 2022’de yürürlüğe giren yönetmelik, sıfır araç bulunurluğunun düştüğü ve fahiş fiyatların oluştuğu dönemde acil bir tedbir olarak devreye alınmış, daha sonra piyasa koşullarına bağlı olarak süresi periyodik şekilde uzatılmıştı. Bu son kararla birlikte yetkili satıcılar, 6 aydan yeni veya 6 bin kilometrenin altındaki araçları doğrudan tüketiciye satamayacak ve ilan platformlarında bu kriterlere uymayan araçlara yer veremeyecek.

Neden gündemde?

Kuralın 2027’ye kadar uzatılması, ikinci el araç piyasasındaki dengeleri doğrudan etkilediği için hem sektörün hem de araç almak isteyen bireysel tüketicinin en sıcak gündem maddelerinden biri haline geldi. Düzenleme olmadan önce, sıfır araç bulmakta zorlanan bayiler ve galericiler, fabrika çıkışlı sıfır araçları ikinci el gibi göstererek piyasa değerinin çok üzerinde satabiliyordu. Bu durum, gerçek sıfır araç fiyatlarının yapay olarak şişmesine ve tüketicinin mağduriyetine yol açıyordu. Bakanlık, kuralın süresini uzatarak fırsatçılığın önüne geçmeyi ve piyasadaki istikrarı korumayı hedefliyor. Öte yandan, düzenlemeye uymayanlara kesilen ağır idari para cezaları da sektörün gündeminde; bugüne kadar yetkili bayi ve galerilere sadece bu kural kapsamında yaklaşık 53 milyon TL, ilan kısıtlamasına uymayanlara ise yaklaşık 93 milyon TL ceza uygulandı.

Bilinmesi gerekenler

Düzenleme, özellikle bireysel araç sahipleri ile yetkili satıcılar arasında net bir ayrım yapıyor. Kısıtlama yalnızca yetkili bayiler, galericiler ve ticari amaçla araç alım satımı yapan işletmeleri kapsıyor. Kendi adına kayıtlı aracını satmak isteyen bireysel vatandaşlar bu kurala tabi değil. Buradaki kritik nokta, bir kişinin yılda üçten fazla araç satması durumunda ticari faaliyet kapsamına girebilmesi. Kurala göre, bir yetkili satıcı, trafiğe çıkış tarihinden itibaren 6 ay geçmemiş veya 6 bin kilometre yapmamış bir taşıtı ikinci el olarak piyasaya süremiyor. Aynı şekilde, bu araçların ilan platformlarında "ikinci el" kategorisinde listelenmesi de yasak. Ticaret Bakanlığı, denetimlerini sıkılaştırarak ikinci el araç fiyatlarının sıfır araç fiyatını aşmasını engellemeyi sürdürüyor.

Sırada ne var?

2027 yılına kadar uzatılan bu düzenleme, otomotiv sektöründe yapısal bir reformun parçası olarak görülüyor. Bakanlık, önümüzdeki süreçte yalnızca süreyi uzatmakla kalmayıp, ikinci el araç piyasasında dijital doğrulama ve güvenli ödeme sistemlerini de devreye almayı planlıyor. Elektronik ilan platformlarındaki sahte ilanlar ve yetki belgesiz satışlarla mücadele derinleşecek. Sektör temsilcileri, kuralın uzamasıyla birlikte piyasada sıfır araç arzının rahatlamasını beklerken, tüketiciler ise özellikle filo araçlarının satışındaki sınırlamaların netleşmesini talep ediyor. Gözler, Ticaret Bakanlığı’nın yayımlayacağı yeni yönetmelik değişikliklerinde ve olası yeni ceza uygulamalarında olacak.

Sıkça sorulan sorular

Soru: 6 ay 6 bin km kuralı bireysel satışları etkiliyor mu? Cevap: Hayır. Kural yalnızca yetkili bayiler, oto galericiler ve ticari faaliyet kapsamında araç satışı yapan işletmeler için geçerlidir. Kendi kişisel aracını satmak isteyen bireysel vatandaşlar bu sınırlamaya tabi tutulmaz.

Soru: Kuralı ihlal eden işletmelere ne kadar ceza kesildi? Cevap: Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten bu yana kuralı ihlal eden bayi ve galerilere yaklaşık 53 milyon TL, ilan kısıtlamasına uymayan kişi ve işletmelere ise yaklaşık 93 milyon TL idari para cezası uygulandı.

Soru: 6 ay veya 6 bin km sınırından hangisi önce dolarsa araç satılabilir mi? Cevap: Hayır, ikinci el olarak satılabilmesi için bir aracın her iki koşulu da aynı anda taşıması gerekir. Yani hem trafiğe çıkış tarihinin üzerinden 6 ay geçmiş olmalı, hem de 6 bin kilometrenin üzerinde yol yapmış olmalıdır. Şartlardan sadece birinin gerçekleşmesi ticari satış için yeterli değildir.