1970'lerin erotik film furyası 'Parçalı Yıllar' belgeseliyle yeniden gündemde

Ne oldu?

Porno film, izleyiciyi cinsel olarak tatmin etmek amacıyla üretilen ve açık cinsel aktiviteleri sansürsüz biçimde ekrana taşıyan bir film türüdür. Resmi sınıflandırmada 'erotik film' olarak da anılan bu yapımlar, cinselliğin gösterilme biçimine göre softcore ve hardcore olarak ikiye ayrılır. Türkiye'de bu türün kitlesel üretimi, tüm dünyada olduğu gibi sinemanın icadından kısa bir süre sonra başlasa da, asıl patlama 1970'li yıllarda yaşandı. Yarın vizyona girecek olan 'Parçalı Yıllar' belgeseli, işte tam da bu döneme, Türk sinemasının en tartışmalı dönemlerinden birine ışık tutmaya hazırlanıyor.

Neden gündemde?

'Parçalı Yıllar' adlı belgeselin yarın sinemalarda gösterime girecek olması, unutulmaya yüz tutmuş bir sinema akımını yeniden gündemin ortasına taşıdı. 1970'lerin Türkiye'sinde, artan televizyon yayıncılığı ve değişen seyirci alışkanlıkları nedeniyle salonları doldurmakta zorlanan sinemacılar, çareyi erotik film furyasında bulmuştu. Öyle ki, dönemin ünlü komedi ve dram oyuncuları dahi bu filmlere yönlendirilmiş, Yeşilçam'ın klasik hikaye kalıplarına cinsellik dozu yüksek sahneler eklenmişti. Belgesel, bu dönemi sadece bir sinema tarihi olarak değil, aynı zamanda bir dönemin sosyolojik bir yansıması olarak ele alıyor.

Bilinmesi gerekenler

Porno film endüstrisi küresel çapta dev bir ekonomi yaratmış durumda. Güvenilir kaynaklara göre, sektörün yan ürün ve hizmetleriyle birlikte toplam büyüklüğünün 100 milyar doları aştığı düşünülüyor. Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte bu alandaki sorunlar da çeşitleniyor. Son yıllarda adını sıkça duyduğumuz 'deepfake' teknolojisi, rıza dışı porno üretiminin önünü açtı. Bu yazılımlar sayesinde, bir TV sunucusundan sıradan bir sosyal medya kullanıcısına kadar pek çok kişinin yüzü, sahte porno filmlere yerleştiriliyor. Hollanda'da kısa süre önce bir kadın televizyon sunucusunun yüzünün deepfake ile kullanıldığı bir dava açılması, konunun vahametini gözler önüne serdi. Türkiye'de ise geçmişte tartışma yaratan olaylar arasında, 2016 darbe girişimi sonrası yargılanan bir generalin mahkemede 'porno film izlediği' yönündeki savunması ve Sakarya'da bir mescitte iki kişinin pornografik içerik izlerken yakalanması hafızalarda kaldı.

Sırada ne var?

Belgeselin gösterime girmesiyle birlikte, akademisyenler ve sinema eleştirmenleri arasında 1970'ler erotik film döneminin yeniden masaya yatırılması bekleniyor. Bu tartışma, bir yandan dönemin sanatsal mirasını diğer yandan ise kadının metalaştırılması ve setlerdeki etik ihlalleri kapsayacak. Teknoloji cephesinde ise deepfake gibi yapay zeka destekli tehditlerle mücadele için uluslararası hukuki düzenlemelerin güçlendirilmesi gündemde. Dijital platformların içerik denetim politikalarını sıkılaştırması yönündeki baskılar da artarak devam edecek.