12. Yargı Paketi ve Af Tartışmaları: 2026'da Genel Af Çıkacak mı, Maddeler Neler?

Ne oldu?

Af, hukukta devletin suç işleyip hüküm giymiş bireyleri belirli koşullar altında bağışlaması ve cezalarını kısmen ya da tamamen ortadan kaldırmasıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) gündeminde yer alan 12. Yargı Paketi ile birlikte, özellikle ceza infaz sisteminde köklü değişiklikler yapılması planlanırken, vatandaşların en çok merak ettiği konu paketin bir 'genel af' içerip içermediği oldu. Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve kamuoyunda 'af paketi' olarak da anılan düzenleme henüz TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmedi. Mevcut bilgilere göre paketin öncelikli hedefi, geniş kapsamlı bir genel af çıkarmaktan ziyade, ceza adaleti sistemindeki tıkanıklıkları gidermek ve belirli suç gruplarına yönelik yeni infaz modelleri getirmektir.

Neden gündemde?

2026 yılının ilk çeyreğinde, özellikle uzun süreli tutukluluk halleri, koşullu salıverilme oranlarındaki adaletsizlikler ve IBAN kiralama gibi yeni nesil suçlardan kaynaklanan mağduriyetler, yargı paketini yoğun bir gündem maddesi haline getirdi. Hürriyet ve Milliyet gibi ulusal gazetelerde yer alan haberlerde, vatandaşların arama motorlarında en çok '12. Yargı Paketi ne zaman çıkacak' ve 'af çıkacak mı' sorularına yanıt aradığı görülüyor. Tartışmaları alevlendiren temel sebep ise Cumhur İttifakı'na mensup bazı milletvekillerinin belirli suçlar için 'toplumsal barışa katkı' vurgusu yapması; ancak iktidar kanadından gelen resmi açıklamalarda şu an için kapsamlı bir genel af beklentisinin gerçekçi olmadığına dair güçlü sinyaller verilmesidir.

Bilinmesi gerekenler

Af, Türk hukuk sisteminde genel af ve özel af olarak ikiye ayrılır. Genel af, suçu ve cezayı tamamen ortadan kaldırdığı ve kişinin sabıka kaydını sildiği için çok daha kapsamlı bir bağışlama türüdür. Buna karşılık özel af, yalnızca cezanın infazında indirim, hafifletme veya tamamen kaldırma sağlar ancak mahkumiyet kararı sabıka kaydında kalmaya devam eder. 12. Yargı Paketi'ne ilişkin sızdırılan taslak metinler ve basına düşen bilgiler değerlendirildiğinde, mevcut gidişatın bir genel affa işaret etmediği anlaşılıyor. Pakette öne çıkması beklenen düzenlemeler daha çok özel af niteliğindeki infaz iyileştirmeleri, denetimli serbestlik sürelerinin yeniden düzenlenmesi ve özellikle IBAN kiralama gibi dolandırıcılık suçlarında yatan mağdurların durumuna odaklanıyor. Anayasanın ilgili maddelerine göre genel af çıkarma yetkisi TBMM üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuna aitken, Cumhurbaşkanı yalnızca sürekli hastalık, sakatlık veya kocama gibi bireysel sebeplerle kişilere özel af uygulayabiliyor.

Sırada ne var?

1. Yargı Paketi'nin önümüzdeki haftalarda TBMM Adalet Komisyonu'nda alt komisyona sevk edilmesi ve detaylı müzakerelerin başlaması bekleniyor. Adalet Bakanı'nın grup toplantılarında yaptığı ön bilgilendirmelere göre, paketin 2026 yılının ortalarına doğru yasalaşması hedefleniyor. Siyasi kulislerde konuşulanlara göre, pakete son anda eklenecek bir 'af maddesi' sürpriz olabilir; ancak bu aşamada 'genel af' vaadiyle hareket eden bazı sosyal medya hesaplarının aksine, konuya ilişkin resmi bir taahhüt veya kesinleşmiş bir madde bulunmuyor. Vatandaşların özellikle sağlık sorunları olan ve yaşlı hükümlülere yönelik özel af düzenlemeleri konusunda dikkatli olması, resmi duyurular için TBMM ve Adalet Bakanlığı'nın web sitelerini takip etmesi öneriliyor.