12. Yargı Paketi Meclis'te: Genel af yok, HTS kaydı yok; işte değişen maddeler

Ne oldu?

1. Yargı Paketi, Türk Ceza Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını öngören ve adalet sisteminde reform niteliği taşıyan bir kanun teklifidir. Teklif, 22 Haziran 2026 itibarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu’na sunuldu ve görüşmelerine başlandı. Paket, önceki yargı paketlerinde olduğu gibi yargılamaların hızlandırılması, suçla mücadele ve mağdur haklarının güçlendirilmesi gibi başlıkları içeriyor. Ancak beklentilerin aksine teklifte genel af, özel af veya kapsamlı bir infaz düzenlemesi bulunmuyor.

Neden gündemde?

Yargı paketi, özellikle sosyal medya ve kamuoyunda haftalardır süren tartışmaların odağında. Paketin ilk taslaklarında yer aldığı iddia edilen ve büyük tepki çeken iki düzenleme, Adalet Bakanlığı tarafından son anda tekliften çıkarıldı. Bunlardan ilki, LGBTI+ bireylere yönelik nefret suçlarını ve ayrımcılığı artıracağı eleştirileriyle gündeme gelen ifadelerdi. İkincisi ise sosyal medya kullanıcılarına HTS (Hat Tespit Sistemi) kaydı zorunluluğu getirilmesi ve nafaka sisteminde köklü değişiklikler öngören maddelerdi. Bu maddelerin çıkarılması, sivil toplum kuruluşları ve muhalefet tarafından bir geri adım olarak yorumlansa da, teklifin kalan kısımları halen yoğun eleştiriler alıyor. Özellikle çocuk cezalarına ilişkin alt sınırların yeniden düzenlenmesi ve kadına şiddetle mücadele kapsamındaki yaptırımlar en çok konuşulan başlıklar arasında.

Bilinmesi gerekenler

Adalet Bakanı Yardımcısı Akın Gürlek’in komisyondaki sunumuna göre, 12. Yargı Paketi’nin temel eksenini yargılamada sürelerin kısaltılması ve alternatif çözüm yollarının artırılması oluşturuyor. Teklifle birlikte icra ve iflas hukukunda da değişiklikler yapılıyor; ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk sürecinin kapsamı genişletiliyor. Ceza hukukunda ise trafik güvenliğini tehlikeye atma ve basit yaralama gibi suçlarda uzlaştırma mekanizmaları teşvik ediliyor. Kamuoyunun en çok merak ettiği konu olan genel af düzenlemesi ise teklifte kesinlikle yer almıyor. Yetkililer, Kovid-19 sonrası dönemde yapılan kısmi infaz indirimlerinin toplumda yarattığı algının aksine, bu paketin tahliye odaklı olmadığını, aksine adalete erişimi kolaylaştıran teknik bir metin olduğunu vurguluyor. Pakette, yargısal aktivizm tartışmalarını da alevlendirebilecek bazı hâkim ve savcı kararlarına yönelik denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de gündemde.

Sırada ne var?

1. Yargı Paketi’nin önümüzdeki günlerde TBMM Adalet Komisyonu’ndaki alt komisyon çalışmalarını tamamlaması bekleniyor. Ardından komisyon genel kurulunda maddeler tek tek oylanacak. Komisyon sürecinde AK Parti ve MHP milletvekillerinin yanı sıra muhalefet partilerinin de önergeleri doğrultusunda metinde bazı rötuşlar yapılması olası. Sürecin hızlı işlemesi durumunda paketin Temmuz ayı içerisinde Genel Kurul’a inmesi ve yasalaşması öngörülüyor. Genel Kurul’da en sert tartışmaların, tekliften çıkarılan sosyal medya ve nafaka düzenlemelerinin yeniden önerge yoluyla metne eklenip eklenmeyeceği üzerinde yaşanacak. Muhalefet, bu maddelerin sürpriz bir şekilde geri getirilme ihtimaline karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtiyor.