12. Yargı Paketi IBAN düzenlemesi nedir? Hesap kiralayana hapis cezası geliyor

Ne oldu?

1. Yargı Paketi IBAN, Türk Ceza Kanunu’nda yapılan ve banka hesap bilgilerini menfaat karşılığı başkasının kullanımına sunmayı doğrudan suç kapsamına alan yeni bir yasal düzenlemedir. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülen ve Adalet Komisyonu’ndan geçen paket, bugüne kadar “şüpheli” konumda kalan binlerce hesap sahibinin hukuki durumunu netleştirecek. Pakete son anda eklenen maddeyle, IBAN’ını maddi çıkar karşılığı kiraladığı tespit edilen kişiler için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.

Neden gündemde?

Konu, özellikle ‘IBAN mağdurları’ olarak adlandırılan geniş bir kitlenin mağduriyeti nedeniyle gündemin üst sıralarında yer alıyor. Sosyal medyada gördüğü iş ilanı veya kredi vaadiyle, bilgisi dışında dolandırıcılık ağlarına alet olan kişiler, mevcut durumda yıllarca süren davalarla karşı karşıya kalıyordu. AK Parti kaynaklarından BBC Türkçe’ye yansıyan bilgilere göre, şu anda soruşturma ve kovuşturma aşamasında yaklaşık 400 bin dosya bulunuyor. Uzmanpara, CNBC-e ve Bianet gibi mecralarda yer alan haberlere göre düzenleme, mağdur ile kasten suça karışanı ayırmayı ve yargının iş yükünü hafifletmeyi amaçlıyor.

Bilinmesi gerekenler

Gözler, Türk Ceza Kanunu’nun “nitelikli dolandırıcılık” suçunu tanımlayan 158. maddesine eklenecek yeni hükme çevrildi. Düzenlemenin en kritik noktası, “haksız menfaat” karşılığında hesap bilgilerinin verilmesini ayrı bir suç olarak tanımlaması. Bu sayede, tamamen kusurlu olarak banka bilgilerini satan veya kiralayan kişi, doğrudan faile dönüşecek. Öte yandan Adalet Bakanı Akın Gürlek, daha önce yaptığı açıklamalarda, dolandırıcılık suçlarıyla etkin mücadele sözü vermişti. Eğer kişi kandırılmış ve hesabı kendi rızası dışında ele geçirilmişse, bu durum farklı değerlendirilecek. DW.com’un haberine göre, paket görüşmeleri sırasında iktidar partisi daha önceki sürümlerde yer alan bazı tartışmalı maddeleri tekliften çıkardı. GDH.Digital’in aktardığına göre, banka hesabı bulunan her vatandaşı yakından ilgilendiren bu değişiklik, özellikle ikinci el ticaret ve sosyal medya alışverişlerinde IBAN paylaşımı konusunda vatandaşları daha temkinli olmaya itebilir.

Sırada ne var?

1. Yargı Paketi, Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerin tamamlanmasının ardından Genel Kurul gündemine gelecek. Paketin 24 maddesinin kısa süre içinde yasalaşması bekleniyor. Yasanın yürürlüğe girmesi halinde, geriye dönük olarak mevcut 400 bin dosya için de uyarlama yargılamaları başlayacak. Özellikle savcılık aşamasındaki soruşturmalarda, art niyetli hesap kiralama vakaları için doğrudan ceza davası açılırken, gerçek mağdurlar için takipsizlik kararlarının önü açılacak.