100 yıllık sır: Tavan arasındaki bekleyiş milyonluk bir tesadüfle son buluyor
İstanbul'da bir tavan arasında neredeyse 100 yıldır saklı kalan ve tesadüfen bulunan nadide bir eser, müzayedede rekor fiyata alıcı bekliyor. Uzmanlar, eserin değerinin milyonlarca lirayı bulabileceğini belirtiyor.
Ne oldu?
İstanbul'da gerçekleşen ve 'milyonluk tesadüf' olarak nitelendirilen olay, adeta bir define avı filmini aratmıyor. Eski bir köşkün tavan arasında, 100 yıla yakın bir süredir gözlerden uzakta saklı kalan ve unutulan nadir bir koleksiyon parçası, tadilat sırasında şans eseri bulundu. Ailenin üçüncü kuşak mirasçıları, yılların tozu altında keşfedilen bu eseri, detaylı inceleme ve konservasyon işlemlerinin ardından açık artırmayla satışa çıkarıyor. Uzmanların ilk değerlendirmelerine göre eserin, Türkiye'deki müzayede piyasasında bu yıl görülebilecek en yüksek satış rakamlarından birine ulaşması bekleniyor.
Neden gündemde?
Bir kültür varlığının 100 yıl boyunca hiçbir varis tarafından bilinmeden ya da önemsenmeden saklı kalması ve ardından bu denli yüksek bir maddi değerle ortaya çıkması, kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Hikâyenin gizemi ve 'tavan arasında define bulma' fikrinin yarattığı heyecan, konuyu gündemin üst sıralarına taşıdı. Aynı zamanda bu gelişme, Türkiye'deki tarihi eser bilinci ve özel koleksiyonların ekonomiye kazandırılması konusunda da yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Yetkililer, eserin yurt içinde kalması için Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın devreye girebileceğine dair sinyaller verirken, uluslararası alıcıların da yoğun ilgi gösterdiği konuşuluyor.
Bilinmesi gerekenler
Bulunan eserin ne olduğu, müzayede evi tarafından güvenlik gerekçesiyle henüz tam olarak açıklanmadı ancak Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemine veya Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarına ait yüksek sanat değeri taşıyan bir obje olduğu belirtiliyor. 100 yıllık bekleyiş, ailenin büyüklerinin vefatıyla birlikte eşyanın odanın bir köşesinde unutulmasıyla başladı. Aile üyelerinin ifadesine göre, tavan arası yalnızca büyük bir temizlik ve tadilat projesi kapsamında tamamen boşaltılırken, tozlu sandıkların arasında fark edildi. Eserin otantikliği ve kondisyonu, alanında uzman bir heyet tarafından onaylandı ve eser şu an özel bir sigorta kapsamında yüksek güvenlikli bir depoda saklanıyor. Açık artırmanın önümüzdeki ay, çevrimiçi ve fiziksel katılıma açık olarak düzenlenmesi planlanıyor.
Sırada ne var?
Müzayede öncesinde eser, meraklı koleksiyonerler ve basın için sınırlı bir süreyle özel bir sergide görücüye çıkacak. Satıştan elde edilecek milyonlarca liralık gelirin, aile mirasının bölüşülmesinde yeni bir sayfa açması bekleniyor. Hukukçular, 100 yıllık bir geçmişe sahip bu tür buluntuların mülkiyeti ve vergilendirilmesi konusunda sürecin emsal teşkil edebileceğini vurguluyor. Eğer Kültür ve Turizm Bakanlığı eserin 'korunması gerekli taşınır kültür varlığı' olduğuna karar verirse, devlet satın alma yolunda ön alım hakkını kullanabilir. Gözler şimdi, bu tarihi keşfin hangi rakama ve hangi alıcıya hayat vereceğinde.
Sık Sorulan Sorular
Tavan arasında bulunan ve 100 yıldır bekleyen eser tam olarak nedir?
Müzayede evi ve aile, güvenlik gerekçesiyle eserin tam olarak ne olduğunu henüz kamuoyuna açıklamadı. Uzmanlar, Osmanlı'nın son veya Cumhuriyet'in ilk dönemine ait, yüksek sanat değerine sahip nadir bir obje olduğunu belirtiyor.
Eserin değeri ne kadar ve ne zaman satılacak?
İlk değerlendirmelere göre eserin değerinin milyonlarca TL'yi bulması öngörülüyor. Açık artırmanın önümüzdeki ay, hem fiziksel hem de çevrimiçi katılımla gerçekleştirilmesi planlanıyor ancak kesin tarih henüz duyurulmadı.
Devlet bu tür bir buluntuya el koyabilir mi ya da satın alabilir mi?
Evet. Eserin 'korunması gerekli taşınır kültür varlığı' olarak tescillenmesi durumunda, Kültür ve Turizm Bakanlığı yasal ön alım hakkını kullanarak eseri müze koleksiyonuna katabilir.